De storm aan het begin van Verdi’s opera ‘Otello’ vormt het voorteken van een theatrale beproeving in Krefeld.
Verdi’s ‘Otello’ in Krefeld: fysieke en beklemmende storm
Soldaten trekken onverwacht door de zijingang de zaal binnen. Vervolgens flankeren zij de zitrijen van de toeschouwers. Dit regie-element zorgt onmiddellijk voor een fysiek voelbare spanning bij het aanwezige publiek. Deze nieuwe productie van Verdi’s ‘Otello’ van regisseur Roman Hovenbitzer (Düsseldorf, 1972) opent in Theater Krefeld nu voordat zij in 2028 bij theaterpartner Mönchengladbach te zien is.
Shakespeares drama als psychologische opera
Giuseppe Verdi (1813–1901) componeerde met ‘Otello’ zijn meest vernieuwende muziekdrama. De Italiaanse componist had zich na het grote succes van ‘Aida’ eigenlijk al meer dan een decennium volledig teruggetrokken. Toch lokte de librettist Arrigo Boito hem uiteindelijk met een nieuw libretto weer uit zijn tent. Na een lange creatieve herfst volgde zodoende op 5 februari 1886 de veelbesproken wereldpremière in de Milanese Scala. In zijn voorlaatste opera bewerkte de componist het klassieke werk van Shakespeare tot een beklemmend muzikaal drama.
Getraumatiseerde veteranen in een rauw, grijs decor
Hoewel Hovenbitzer eerder succes oogstte in Hagen met producties als ‘A Streetcar Named Desire’ (2008), ‘Susannah’ van Floyd (2012) en ‘Vanessa’ van Barber (2015), maakt zijn ‘Otello’ helaas minder indruk. Otello is hier geen zwarte held, maar een getraumatiseerde, psychisch beschadigde oorlogsveteraan. De enscenering laat de verschrikkingen van de oorlog en de ondergang van de menselijkheid zien. Het toneelbeeld van Alfred Peter bestaat uit grauwe, verschuivende muren en elementen van beton. De kostuums van Susanne Hubrich zijn vuile, met bloed besmeurde legerkledij. De sfeer is duister, maar tegelijkertijd eentonig in plaats van bedrukkend. De personenregie is nu eens statisch (ensembles), dan weer te gechargeerd (Otello’s PTSS). Bovendien ontbreekt vindingrijkheid en betovering.
Verdi’s ‘Otello’ in Krefeld: vocaal wisselvallig en pijnlijke noten
De vocale prestaties tonen een wisselend kwalitatief beeld. De Italiaans-Belgische tenor Mickael Spadaccini kampte als gast in de titelrol hoorbaar met een verkoudheid en klaarde zijn oren veelvuldig. Vreemd genoeg was er van de theaterdirectie geen officiële ‘Ansage’ voorafgaand aan de voorstelling. Alle hoge noten vanaf de hoge B op “Amore e gelosia vadan dispersi insieme!” mislukten helaas. In zijn borststem heeft hij echter wel degelijk het dramatische timbre voor de partij.
De Sloveense bariton Luka Brajnik is te gast als Iago en heeft een tamelijk onevenwichtige stem. Toch klinkt het geluid open en is het timbre aangenaam. Hij weet tevens met zijn sterke vocale expressie en acteerkracht zijn personage theatraal overtuigend neer te zetten.
De Griekse sopraan Sofia Poulopoulou is sinds 2023 in het ensemble en schittert als Desdemona. Zij liet vorig jaar haar grote talent al horen in Krefeld in ‘La Traviata’ en in Mönchengladbach in ‘Die Passagierin’ van Weinberg. Zij heeft een prachtig ronde stem en brengt een enorme rijkdom aan emotionele nuances aan in de partij van Desdemona. Haar personage transformeert prachtig van een gelukkige, liefdevolle en onschuldige echtgenote naar een vervreemde, angstige en wanhopige slachtoffer.
Verfijnde orkestklank
Het Opernchor en Extrachor des Theaters Krefeld Mönchengladbach zingen geconcentreerd, ook al is de balans wankel op de momenten dat zij in de zaal optreden en worden zij door de regie op het podium nogal onbuigzaam neergezet. Ten slotte benadrukt de Estse Generalmusikdirektor Mihkel Kütson vooral het tedere en meelevende van het drama. Hier heeft het orkestrale diepgang, ritmische precisie en mooie glans. Bij de zware, dramatische momenten in Verdi’s partituur schiet hij met de Niederrheinische Sinfoniker helaas tekort. In de derde akte is het ballet geschrapt, maar wordt wel de complete finale gespeeld. Dit is opvallend aangezien in deze finale hier dikwijls coupures worden aangebracht. Al met al blinkt de voorstelling vocaal en theatraal niet over de gehele linie uit, al maken vooral de verfijnde orkestklank en de uitstekende Desdemona van Sofia Poulopoulou veel goed.
📷: Matthias Stutte