De originele radio-opnamen van de Londense uitvoering van het oratorium ‘The Apostles’ van Edward Elgar uit 1957 zijn na vele jaren gerestaureerd. Platenlabel SOMM Recordings bracht dit historische concert nu uit op CD.
Edward Elgar The Apostles
Deze legendarische uitvoering van ‘The Apostles’ van Edward Elgar (1857-1934) vond plaats op 12 juni 1957 in de Royal Festival Hall in Londen. Het was een belangrijk jaar voor de Britse muziekwereld. Men vierde toen namelijk Elgars 100ste geboortedag.
Edward Elgar The Apostles: initiatief van de BBC
De BBC besloot om Elgars drie grote, monumentale oratoria allemaal live uit te zenden via de radio. Dit betrof ‘The Dream of Gerontius‘, ‘The Apostles’ en ‘The Kingdom’. Als hoofddirigent van het BBC Symphony Orchestra stortte Sir Malcolm Sargent zich op dit eeuwfeest.
Achtergrond Edward Elgar The Apostles
‘The Apostles’ is een grootschalig oratorium voor solisten, koor en orkest. De compositie beleefde zijn wereldpremière op 14 oktober 1903. Elgar had de tekst zelf samengesteld uit verzen uit de Bijbel en de Apocriefen. Het werk richt zich specifiek op de discipelen van Jezus en hun menselijke reacties op ingrijpende gebeurtenissen.
De aircheck
De zender BBC Home Service maakte destijds een rechtstreekse opname van de radio. In 1957 werden er namelijk nog geen commerciële live-albums van concerten uitgebracht. De radio-opname bleef daarna een bijzonder document in particuliere archieven. Zo maakte het geluidsmateriaal decennialang deel uit van de enorme privécollectie van Lani Spahr. Van werken van Edward Elgar heeft Spahr zo’n 5.000 historische opnamen in zijn bezit.
Recente restauratie
De nieuwe CD-uitgave is derhalve de allereerste officiële, commerciële release van deze radio-opname. De CD is dan ook vooral te danken aan het restauratiewerk van Spahr. Hij herstelde namelijk de originele radio-opnamen nauwkeurig. Het resultaat heeft nu het label SOMM op 18 september 2026 uitbracht in de serie ‘Elgar from the Archives’ (Vol. 5).
Cast en ontvangst
De solistenlijst bestond uit vooraanstaande namen. De Australische sopraan Joan Hammond zingt de dubbelrol van Maria en de engel Gabriel ietwat geaffecteerd, maar zij straalt in de hoogte. De Engelse alt Marjorie Thomas is daarnaast ontroerend als Mary Magdalene in haar bekering in “By the Sea of Galilee”.
Het mannenkwartet
De Engelse bas-bariton Richard Standen zingt de partij van Jesus met een lyrische en aangename stem. Verder zingt de Australische bariton John Cameron de kleine partij van St Peter. De Australische tenor William Herbert mist daarentegen wat resonantie in de hoogte als St John. Herbert overleed al jong op 55-jarige leeftijd aan longemfyseem. De Engelse bas Owen Brannigan is goed verstaanbaar als Judas. Hij toont zich overtuigend berouwvol in de tempel tijdens “The Betrayal”. Brannigan raakte in 1972 betrokken bij een ernstig auto-ongeluk en herstelde hiervan nooit volledig. Hij overleed een jaar later op 65-jarige leeftijd aan een longontsteking.
Dirigent Sir Malcolm Sargent
Malcolm Sargent dirigeerde het BBC Symphony Orchestra, de BBC Chorus en de BBC Choral Society. Persoonlijk beschouwde Sargent ‘The Apostles’ als een miskend meesterwerk. Zijn lezing is schitterend geconcentreerd, beheerst en roerend. Naast een groot orkest met orgel voegde Elgar overigens een sjofar toe om de zonsopgang muzikaal in te luiden. Dit is de hoorn die men gebruikt in de Joodse eredienst.
Sea Pictures (1946)
De uitgave wordt aangevuld met de EMI-opname uit 1946 van Elgars liederencyclus ‘Sea Pictures‘. Elgar schreef het werk met vijf verschillende maritieme gedichten voor altstem en orkest. De wereldpremière vond in 1899 plaats met de alt Clara Butt. Zij nam in 1920 het vierde deel “Where Corals Lie” op voor het label Columbia. Naderhand raakte het werk in de twintigste eeuw tijdelijk in de vergetelheid. Gelukkig bracht de legendarische opname uit 1946 de compositie definitief terug onder de aandacht.
De Engelse alt Gladys Ripley vertolkte de vijf liederen in 1946 prachtig intiem. Haar stem klinkt de nu eens vol en donker, dan weer slank en lyrisch. De Engelse dirigent George Weldon kiest bovendien voor rustigere en meer sfeervolle tempi dan Elgar zelf op zijn eigen opname uit 1922/1923 met de alt Leila Megane. Ripley overleed in 1955 op 47-jarige leeftijd aan borstkanker, terwijl Weldon in 1963 op 55-jarige leeftijd stierf aan hartfalen. Op de cover staat overigens “first CD release”, maar SOMM bracht deze opname in 2008 ook al uit op CD.
SOMM – Elgar From The Archives ARIADNE5050-2 (2CDs)
Beschikbaar als 2 CDs, download & streaming (up to 44.1 kHz, 24 bit)