BOEKEN: december 2021

Franz Kafka – De tekeningen *****

De Tsjechische schrijver Franz Kafka (1883-1924) tekende al voordat zijn literaire talent tot ontwikkeling kwam om zich artistiek uit te drukken. Meerdere pogingen om zijn tekeningen te publiceren mislukten echter. Uiteindelijk kwamen zij in 2019 na jarenlange processen tegen nalatenschapsbeheerders in handen van de Nationale Bibliotheek van Israël. Tussen deze werken bevonden zich tot dusver onbekende tekeningen. In het boek ‘Franz Kafka; De tekeningen’ zijn nu voor het eerst alle ontdekte tekeningen van Kafka – meer dan 200, waarvan zo’n 140 nooit eerder werden gepubliceerd – in een fraaie uitgave bijeengebracht.

De afgedrukte tekeningen worden in het boek uitgebreid beschreven door de Slowaaks-Zwitserse schilder Pavel Schmidt. Hij geeft inzicht in de samenhang en concentratie van de tekenactiviteit van Kafka, die meestal met slechts weinig streken duidde. De schetsen blijven wat tekentechnische middelen betreft over het algemeen minimalistisch. De gezichten en gestalten zijn vaak dynamisch, soms in een schuine beweging, meestal van rechts naar links.

‘Franz Kafka; De tekeningen’ is samengesteld door Andreas Kilcher – hoogleraar literatuur en cultuurwetenschappen aan de Eidgenössische Technische Hochschule van Zürich – en van essays voorzien door Kilcher zelf en Judith Butler, hoogleraar politieke theorie en vergelijkende literatuurwetenschap aan de Universiteit van Californië. De vertaling is van Willem van Toorn. Een schitterend cadeau voor Sinterklaas en kerst!

Hardcover
oktober 2021
336 pagina’s
Uitgever Athenaeum
ISBN 9789025313609
€ 49,90

Yuval Noah Harari – Sapiens; Een beeldverhaal 2 *****

Vorig jaar verscheen het eerste hoofdstuk van het boek ‘Sapiens; Een kleine geschiedenis van de mensheid’ (2011) van de Israëlische historicus Yuval Noah Harari (1976) in stripvorm als ‘Sapiens – Een beeldverhaal; het ontstaan van de mensheid’. Nu is het tweede hoofdstuk “de agriculture revolutie” als stripboek verschenen.

Samen met David Vandermeulen en Daniel Casanave vervaardige Harari nu dit stripboek, dat in het Nederlands verschijnt onder de titel ‘Sapiens – Een beeldverhaal 2; de pijlen van de beschaving’. Hierin geven de makers op geestige, frisse en begrijpelijke wijze een blik op het ontstaan van de maatschappij. Wat als wij mensen 12.000 jaar geleden niet waren begonnen het land te verbouwen? Hoe de wereld wordt veranderd hangt volgens Harari vooral af van de “verhalen” die mensen geloven. Een schitterende uitgave voor jeugd en volwassenen in de decembermaand. Op naar deel drie, het hoofdstuk ‘The unification of humankind’.

Hardcover
oktober 2021
256 pagina’s
Uitgever Thomas Rap
ISBN 9789400408302
€ 24,99

Boldizsár M. Nagy – Sprookjesland is van iedereen *****

Voor het Hongaarse boek ‘Meseország mindenkié’ (2020) waren 17 auteurs – 15 vrouwen en 2 mannen – gevraagd een klassiek verhaal opnieuw te vertellen vanuit een speciale invalshoek. Ze werden aangemoedigd de verhalen te actualiseren en hoofdpersonen te kiezen waarmee minderheden zich zouden kunnen identificeren. De bronnen werden onder andere bekende sprookjes, Grieks mythologische verhalen en een Iers volkssprookje. De bundel liet zien hoe ingesleten systemen en vooroordelen terug te voeren zijn naar de verhalen die men als kind las. De spraakmakende uitgave bracht dan ook in Hongarije – zelfs in het Hongaarse parlement – veel ophef teweeg. De bundel moest in de winkels zowaar met een waarschuwing worden verkocht.

Nu is het boek in het Nederlands vertaald door Mari Alföldy en uitgegeven onder de titel ‘Sprookjesland is van iedereen’. Het boek toont de verscheidenheid van de huidige samenleving. Het is een betoog tegen uitsluiting en een aanmoediging voor iedereen om jezelf te zijn. De verhalen zijn van fraaie illustraties voorzien door Lilla Bölecz. Een schitterend literair sprookjesboek voor jong en oud!

Hardcover
oktober 2021
184 pagina’s
Matan Publishers
ISBN 9789090348827
€ 17,95

David Motadel – Voor profeet en Führer *****

De Duitse historicus David Motadel (1981) is verbonden aan de London School of Economics and Political Science. In 2010 verdedigde hij zijn proefschrift ‘Germany’s Policy towards Islam’ aan de universiteit van Cambridge en in 2014 verscheen zijn boek ‘Islam and Nazi Germany’s War’. Dit boek is nu door Roland Fagel vertaald in het Nederlands en uitgebracht als ‘Voor profeet en Führer; De islamitische wereld en het Derde Rijk’.

Het boek biedt voor het eerst een overzicht van de Duitse omgang met de islam tijdens de Tweede Wereldoorlog. De nazi’s wierpen zich wereldwijd op als gelijkgezinden en beschermers van de islam. Tienduizenden moslims vochten in de Wehrmacht en Waffen-SS, maar alles bij elkaar was de Duitse campagne minder succesvol dan de nazi’s hadden gehoopt. Na de oorlog werden de nazicollaborateurs in de Sovjet-Unie genadeloos gestraft, terwijl vanaf 1953 de CIA besloot de moslimpolitiek van de nazi’s te kopiëren in hun Koude Oorlog tegen de Sovjet-Unie. In de epiloog beschrijft Motadel uiteindelijk een directe lijn tussen de nazi’s en de opkomst van Al‑Qaeda.

‘Voor profeet en Führer’ is het eerste boek dat een gedetailleerd onderzoek biedt over dit ingewikkelde onderwerp. Motadel gebruikte ervoor een indrukwekkend aantal bronnen, waaronder diverse archieven. In het huidige, culturele klimaat doet het thema wellicht omstreden aan, maar Motadel blijft te allen tijde zakelijk en gebalanceerd. Zijn bespreking is uitputtend nauwkeurig en soms een opsomming van vele feiten, maar steeds toegankelijk en fascinerend. Het boek bevat tevens een aantal interessante foto’s. Een standaardwerk!

Paperback
september 2021
432 pagina’s
Uitgever Prometheus
ISBN 9789044646801
€ 24,99

Nelleke Noordervliet – Het wonder van Rotterdam ****

De schrijfster Nelleke Noordervliet (1945) werd geboren in Rotterdam. Haar nieuwste boek ‘Het wonder van Rotterdam; Beelden en herinneringen’ is een autobiografisch getint boek over de havenstad, waar zij opgroeide als kind van de wederopbouw.

Het boek opent met het essay ‘Thuishaven’, waarin Noordervliet een wandeling maakt langs de adressen in Rotterdam waar ze vroeger heeft gewoond. Het tweede essay ‘Een verre echo’ gaat over herinneren en herdenken naar aanleiding van de bombardementen van 14 mei 1940 op de stad. Het gedicht ‘Een vlaag van troost’ uit 2001 beschrijft het Rotterdam van haar jeugd, in de herinnering ‘Het middel van de man’ blikt zij terug op haar Rotterdamse middelbareschooltijd en de uitgave besluit met de novelle ‘Miss Blanche’ uit 2004, waarin het verhaal verteld wordt van een sigarenboer die zijn weg moet zien te vinden in het nieuwe Rotterdam.

‘Het wonder van Rotterdam’ ademt de liefde voor de stad Rotterdam, haar geuren, haar gebouwen, haar taal en de mensen. Het boek is fraai geïllustreerd met indrukwekkende zwart-wit foto’s van de bombardementen en van na de Tweede Wereldoorlog.

Paperback
september 2021
208 pagina’s
Uitgever De Meent
ISBN 9789083167305
€ 19,99

Edouard Louis & Ken Loach – Dialoog over kunst en politiek ***

De Franse schrijver Édouard Louis en de Britse filmregisseur Ken Loach gingen in 2019 met elkaar in gesprek voor het programma Studio B: Unscripted van de TV-zender Al Jazeera. Een transcript van het gesprek verscheen dit jaar in Frankrijk als ‘Dialogue sur l’art et la politique’ en voor deze uitgave werd het verslag door beide sprekers – met name door Louis – nog aangevuld. Het boekje is nu in een Nederlandse vertaling van het duo Reintje Ghoos en Jan Pieter van der Sterre uitgebracht onder de titel ‘Dialoog over kunst en politiek’.

Zowel Loach als Louis boden in hun oeuvre een blik op de lagere maatschappelijke klassen en daarover gaat het gesprek. In twee delen en naar aanleiding van vragen van toeschouwers in de studio komen onderwerpen als werk en geweld in de lagere sociale klasse en linkse politiek en haar wederopbouw aan bod. Een interessante ontmoeting van gelijkgestemden.

Paperback
september 2021
80 pagina’s
Uitgeverij De Bezige Bij
ISBN 9789403152417
€ 16,99

Jane Austen – Overreding en overtuiging ***

De Britse schrijfster Jane Austen (1775-1817) was al ernstig ziek toen zij haar laatste roman ‘Persuasion’ (1818) voltooide. Zij schreef in eerste instantie een kort slot en toen zij zich weer beter voelde een uitgebreidere finale. In de nieuwste vertaling van Jan Kuijper zijn nu beide versies opgenomen.

In ‘Overreding en overtuiging’ volgen we Anne Elliot, de middelste dochter van de weduwnaar Sir Walter Elliot. Ooit verbrak zij onder druk van haar familie haar verloving met kapitein Frederick Wentworth en sindsdien lijkt zij voorbestemd een oude vrijster te worden. Echter, ruim zeven jaren later verschijnt hij opnieuw ten tonele… Het plot van ‘Overreding en overtuiging’ is eenvoudiger dan dat van Austens andere vijf grote romans. Wellicht vanwege haar slechte gezondheid lijkt het sneller geschreven en is het verhaal minder gepolijst.

Toch is ‘Overreding en overtuiging’ in andere opzichten verrassend origineel. Zo is Anne Elliot de enige hoofdpersoon van Austens boeken die volgens de toen geldende normen al over haar jeugdige hoogtepunt heen was en zijn er vele mannen die status hebben verworven zonder hulp van buitenaf. Jane Austens typische ironie en driedimensionale personages zijn verrukkelijk, de vertaling van Jan Kuijper is tamelijk conventioneel.

Paperback
juli 2021
288 pagina’s
Uitgever Athenaeum
ISBN 9789025310691
€ 21,99

Yiyun Li – Waar geen reden is ***

De schrijfster Yiyun Li (1972) groeide op in Beijing en woont sinds 1996 in de Verenigde Staten. Ze is hoogleraar Creative Writing aan de Princeton University van New Jersey. Haar roman ‘Where reasons end’ uit 2019 is nu in het Nederlands vertaald door Manon Smits en uitgebracht onder de titel ‘Waar geen reden is’.

In een onbepaalde omgeving spreekt een moeder met haar tienerzoon, die enkele maanden ervoor zelfmoord pleegde. Moeder en zoon kunnen ongestoord met elkaar spreken in deze wereld tussen dood en leven. Zij praten over diverse onderwerpen, niet belemmerd door vroegere standpunten, meningen of voorstellingen. Zij stuiten op al het onstuimige en wanordelijke van het leven, ook al kruipt het gesprek helaas nooit echt onder de huid.

Hardcover
september 2021
144 pagina’s
Uitgever Nieuw Amsterdam
ISBN 9789046828434
€ 20,00

Boeken, Nieuwe Reportage