BOEKEN: oktober 2021

Klaus Waller – Paul Abraham *****

De Hongaarse componist Paul Abraham had met zijn operettes ‘Viktoria und ihr Husar’, ‘Die Blume von Hawaii’ en ‘Ball im Savoy’ begin jaren dertig grote successen in heel Europa. Maar dit succes was slechts van korte duur. Door de komst van de nazi’s vluchtte hij naar New York, waar zijn operettes uiteindelijk geen weerklank vonden. In 2014 verscheen een herziene druk van de biografie ‘Paul Abraham; Der tragische König der Operette’ van Klaus Waller en nu is een derde, aangevulde druk uitgebracht.

Waller onderzocht voor de biografie diverse documenten over het vroege leven van Abraham in Hongarije, over de premières van zijn operettes begin jaren dertig in Leipzig en Berlijn en over het leven van de Joodse componist in ballingschap in New York. In de nieuwe druk zijn veel foto’s te bewonderen, nadat de eerdere edities van het boek geen illustraties bevatten. Bovendien vertellen in interessante bijlagen muziekwetenschapper Henning Hagedorn over de overgeleverde partituren van Abraham en Anna Mária Kemény over Egon Kemény – haar vader en Abrahams mede-orkestrator – en is er een dialoog uit het programmaboekje van ‘Ball im Savoy’ van de Komische Oper Berlin (2013) tussen regisseur Barrie Kosky en dirigent Adam Benzwi. Tevens nog een CV, een overzicht van Abrahams operettes en films, een beschrijving van het gebruikte materiaal en archieven en een personenindex.

In deze druk zijn er nog steeds kleine drukfouten, waaronder “Anni Ahlers” (pag 115), “Lilo-Tara” (pag 117) en “63 year old white male” (pag 254). Verder speelt de derde akte van ‘Die Blume in Hawaii’ zich niet in Parijs, maar in Monte Carlo af, werd ‘Ball im Savoy’ in Londen niet in 1936, maar in 1933 opgevoerd – de Britse filmversie dateert uit 1936 – en staat in de CV dat Abraham overleed na een operatie, terwijl de biografie als doodsoorzaak een opgehoogde morfinedosis vermeldt. Ondanks dat is de biografie is een absolute must voor iedere liefhebber van opera en operette!

Duits
Hardcover
juni 2021
384 pagina’s
Starfruit Publications
ISBN 9783922895442
€ 28,00

George Orwell – Tegen totalitarisme *****

‘Animal Farm’ (1945) en ‘Nineteen Eighty-Four’ (1949) zijn de meest beroemde werken van de Britse schrijver George Orwell, pseudoniem voor Eric Arthur Blair (1903-1950). Ook schreef hij teksten en essays als journalist, criticus en politiek commentator. Zijn puntige columns en radio-optredens bevatten waarschuwingen voor dreigende politiek van zijn tijd. Een selectie van deze essays, radiotoespraken, columns en boekbesprekingen werd in 2002 onder de titel ‘Essays’ verzameld en uitgegeven. Deze bundel is nu door Thomas Heij vertaald in het Nederlands en als ‘Tegen totalitarisme’ uitgebracht.

De 16 essays in het boek zijn door Orwell tussen 1940 en 1948 geschreven. Hierin behandelt hij diverse vraagstukken. Wat is nationalisme en fascisme? Kan literatuur in een totalitarisme bestaan? Waardoor ontstaan de eenzijdige berichtgeving van de pers en de slechte taal van politieke teksten? Orwells verhandelingen zijn – juist in deze tijd van vaccinatiedwang, coronapas, quarantaine en avondklok – nog altijd actueel.

Hardcover
juni 2021
196 pagina’s
Isvw Uitgevers
ISBN 9789083121505
€ 24,95

Jac. P. Thijsse – Nu ga ik er eens op uit ****

Jacobus Pieter Thijsse (1865-1945) was een onderwijzer en schrijver, die actief was in diverse organisaties voor natuurstudie en -bescherming en aan de wieg stond van de Vereniging tot Behoud van Natuurmonumenten in Nederland. Naast dit werk werd hij bekend dankzij de reeks albums die hij schreef voor koekfabrikant Verkade – de Verkade-albums – en vele andere publicaties waarmee hij de aandacht vestigde op de natuur.

Thijsse schreef ook dagboeken en met het boek ‘Nu ga ik er eens op uit; Wandeldagboeken 1884-1898’ worden de twee oudste van zijn zes dagboeken nu voor het eerst gepubliceerd. Zij bestrijken de jaren 1884-1887 en 1894-1898, waarin Thijsse naast zijn werk als onderwijzer zijn vrije tijd besteedt met wandelingen in de uitgestrekte omstreken van Amsterdam. De natuurdagboeken gaan over de dieren en planten die Thijsse op zijn tochten gewaarwordt en zijn observaties vult hij aan met aantekeningen over het landschap en het weer. In het boek zijn verder artikelen opgenomen, die aansluiten bij de aantekeningen in deze dagboeken. Dit werk van Thijsse wordt omgeven door biografische informatie over hem, die biologe Marga Coesèl samenstelde. De uitgave is daarnaast fraai geïllustreerd met schitterende tekeningen uit de Verkadealbums en andere publicaties van Thijsse.

Hardcover
juli 2021
240 pagina’s
Uitgeverij G.A. van Oorschot B.V.
ISBN 9789028220010
€ 35,-

Lammert Voos – Gannef ****

Na ‘Malterfoske’ (2018) en ‘Canisius’ (2020) is met ‘Gannef’ nu het derde deel verschenen van de trilogie van de Groningse schrijver en dichter Lammert Voos (1962). Deze laatste novelle vertelt over gebeurtenissen in het leven van Jan Canisius – die men in de eerste twee delen van Voos’ drieluik al tegenkwam – van de jaren dertig tot na de oorlog.

‘Gannef’ presenteert de onbestaanbare mogelijkheden van het leven in een zonderlinge realiteit. Het verhaal geeft een beeld van de onderkant van de maatschappij waarin iemand tegelijkertijd schuldige én slachtoffer is. Kan Jan zijn eigen persoonlijkheid ontvluchten? Een indringend boek over bloed, zweet en tranen in een ruwe verteltrant.

Hardcover
juni 2021
144 pagina’s
Afdh Uitgevers
ISBN 9789493183032
€ 22,50

Elisabeth Fuchshuber-Weiß – Zwischen Tatkraft und Verblendung ****

Het Richard Wagner Verband deutscher Frauen – Richard Wagner Vereniging voor Duitse Vrouwen – werd opgericht in 1909. Met lokale afdeligen ondersteunde zij financieel de reeds bestaande beurzen om mensen van alle standen in staat te stellen het Bayreuth Festival bij te wonen. In ‘Zwischen Tatkraft und Verblendung; Der Richard Wagner Verband München in der »Hauptstadt der Bewegung« 1933 bis 1945’ onderzoekt Elisabeth Fuchshuber-Weiß hoe de Münchense tak van deze vereniging haar missie tussen 1933 en 1945 vervulde.

Elisabeth Fuchshuber-Weiß studeerde onder andere Duitse Studies en Geschiedenis en leverde eerder bijdragen aan publicaties over historische en Germaanse vraagstukken. Op basis van nieuwe bronnen, waarvan sommige voor het eerst toegankelijk werden, werpt zij licht op een tot nu toe grotendeels onopgemerkt aspect uit dit muzikale leven van München.

Aan het hoofd van de vereniging stond de voorzitster Elisabeth Wölfer, die de “Bayreuth-geest” in de “hoofdstad van de beweging” wilde dienen en een volks-nationalistisch beeld van Wagner wenste te vieren. Hiervoor vormde zij een nauwe verbintenis met hoge, lokale nazi-vertegenwoordigers. Door gunsten en geld van het regime werd de vereniging snel een gerespecteerde, culturele factor van München. Fuchshuber-Weiß toont hoe Wölfer en de vereniging – zoals zovelen in die tijd -berekenend, uit eigenbelang en uit zelfbehoud met het nazi-bewind omgingen.

Duits
Hardcover
maart 2021
296 pagina’s
Allitera Verlag
ISBN 9783962332631
€ 24,90

Virginie Loveling – Een revolverschot ****

De Vlaamse schrijfster Virginie Loveling (1836-1923) schreef in eerste instantie met haar twee jaar oudere zuster Rosalie gedichten en na Rosalies vroegtijdige overlijden in 1875 overwegend novellen en romans. Loveling was bijna zeventig toen zij in 1905 de roman ‘Een revolverschot’ voltooide. Het boek werd in 1911 uitgegeven en is nu in een gemoderniseerde versie en met een nawoord van Annelies Verbeke opnieuw verschenen.

Het verhaal gaat over de zussen Marie en Georgine Santander, die na de dood van hun ouders samenwonen in het ouderlijk huis in een klein dorp. Als ze gevoelens opvatten voor dezelfde man zorgt dat voor een enerverende ommezwaai in hun leven. ‘Een revolverschot’ wordt als één van Lovelings beste romans beschouwd. Haar rijke, Vlaamse (!) woordenschat en de ingetogen, naturalistische stijl zijn opvallend en de personageontwikkeling en de levendigheid door contrasten zijn fascinerend.

Paperback
juni 2021
192 pagina’s
Uitgeverij de Geus
ISBN 9789044545593
€ 11,00

Boeken, Nieuwe Reportage