BOEKEN: augustus 2021

Arjen Ribbens en Pieter van Os – Tussen kunst en cash *****

De journalisten Pieter van Os (1971) en Arjen Ribbens (1957) tonen in hun boek ‘Tussen kunst en cash; Hoe geld de Nederlandse kunstwereld corrumpeert’ dat inmiddels ook in Nederland onzelfzuchtigheid en ethiek in de kunstwereld zijn ingeruild voor intriges, bedrog en corruptie. Het geld wint het bij velen uiteindelijk van de aanvankelijke liefde voor de kunst.

De journalisten vertellen schokkende zaken van dertien personages uit die Nederlandse kunstwereld, waaronder een kunsthandelaar, twee museumdirectrices, een prinses, een conservator, een kunstdetective en een kunstexpert. Diverse hoofdrolspelers roepen met hun optreden controversen op. De affaires geven een inkijkje in de kunsthandel en openbaren het grote geld, de corruptie en de belangenverstrengeling in de Nederlandse kunstwereld. En je herkent parallellen met de operawereld… Een boek dat geschreven moest worden met verhalen die zich laten lezen als thrillers.

Paperback
april 2021
314 pagina’s
Das Mag Uitgeverij B.V.
ISBN 9789493168831
€ 23,99

Anne Sverdrup-Thygeson – Op de schouders van de natuur *****

Het tweede boek van de Noorse hoogleraar biologie Anne Sverdrup-Thygeson (1966) verscheen vorig jaar en is nu uitgebracht in een Nederlandse vertaling van Lammie Post-Oostenbrink. In tien hoofdstukken beschrijft ‘Op de schouders van de natuur; Hoe tien miljoen soorten onze levens redden’ onze band met de natuur en hoe belangrijk onder andere dieren, planten en schimmels voor de mens zijn. Ontelbare organismen zorgen voor water, zuurstof, medicijnen, voedsel en een levensvatbaar milieu.

Sverdrup-Thygeson betoont tevens hoe wij door uitbuiting van de natuur – met het verdwijnen van leefomgevingen en bedreiging van diersoorten – onze eigen existentie in gevaar brengen. Zij bepleit dan ook dat mens en natuur nauwer samenwerken als wij ons voortbestaan willen garanderen. Een opzienbarend boek dat je de ogen opent!

Paperback
april 2021
256 pagina’s
Uitgever De Bezige Bij
ISBN 9789403138213
€ 21,99

Karin Boye – Kallocaïne *****

Acht maanden na de publicatie van haar laatste boek ‘Kallocain’ werd de Zweeds schrijfster Karin Boye (1900-1941) op 24 april 1941 dood gevonden. Zij zat geleund tegen een grote steen op een heuvel ten noorden van de Zweedse stad Alingsås, nadat ze een overdosis slaapmiddelen had ingenomen. ‘Kallocain’ was inmiddels goed ontvangen en zou in diverse talen worden uitgegeven. Sinds 1949 was het boek echter niet meer in het Nederlands verschenen en nu is het uitgebracht in een nieuwe vertaling van Bart Kraamer als ‘Kallocaïne; Roman uit de eenentwintigste eeuw’.

Boye beschrijft in haar roman een totalitaire ‘Wereldstaat’. In de argwanende en troosteloze omgeving van een politiestaat heeft de chemicus Leo Kall een waarheidsserum uitgevonden, waarmee hij de autoriteiten een middel biedt om controle uit te oefenen. Zijn uitvinding onthult bij burgers echter het verlangen naar vrijheid en dromen over opstand, waardoor bij Kall twijfels groeien over de perfectie van de ‘Wereldstaat’.

‘Kallocaïne’ is een dystopische roman in de stijl van Zamjatins ‘Wij’, Huxleys ‘Brave New Worls’ en Orwells ‘Nineteen Eighty-Four’. Er zijn parallellen met de stalinistische Sovjet-Unie en het nationaalsocialistische Duitsland door de uniforme kleding en woningen, de militaire stemming, de propaganda, de hiërarchisch opgebouwde organisaties, de afluistersystemen, de omnipresente vrees om verraden te worden en de rechtszaken. ‘Kallocaïne’ heeft na ruim tachtig jaar nog niets van zijn actualiteit verloren en ook nu nog is het onheilspellende toekomstvisioen van de roman treffend. Het verhaal wijst op de gevaren van berusting en de kracht van verzet. En ondanks de nachtmerriestemming vindt men er hoop en optimisme.

Paperback
april 2021
196 pagina’s
Uitgeverij Koppernik Bv
ISBN 9789492313577
€ 19,50

Hans Boland – Het Nederlands van Tsjechov *****

De Nederlandse slavist en literair vertaler Hans Boland (1951) woonde van 1992 tot 1996 in Sint-Petersburg, waar hij als docent aan de universiteit verbonden was. Voor zijn vertalingen van Russische literatuur in het Nederlands won hij in 2015 de Martinus Nijhoff Vertaalprijs. Bij de publicaties van zijn vertalingen van Tolstoi’s ‘Anna Karenina’ (2017) en Dostojevski’s ‘Misdaad en straf’ (2019) verschenen van Boland tevens essays en ook bij zijn vertaling ‘Anton Tsjechov – De dertig beste verhalen’, die eerder dit jaar verscheen, is nu zo’n “bijboekje” uitgebracht.

In ‘Het Nederlands van Tsjechov’ behandelt Boland de esthetisch-taalkundige aspecten van het vertalen. Hij gaat bij ieder van de dertig verhalen eerst in op de vertaling van de titel en vervolgens op een aantal specifieke vertaalsituaties. Zo onderzoekt hij het ritme (waaronder de woordvolgorde, de inbedding van de zin tussen andere zinnen en de lengte van zinnen en alinea’s), puntkomma’s, beletseltekens, voegwoorden, herhalingen, hoogfrequente woorden, samenstellingen, vaststaande uitdrukkingen, verkleinwoorden, namen, lidwoorden, enz.

Gedreven, realistisch en met humor bespreekt Boland controversen, misvattingen en vooroordelen in de vertaalkunst in het algemeen en de Russische taal en ziel in het bijzonder. Een fascinerend betoog!

Paperback
maart 2021
160 pagina’s
Stichting Uitgeverij Pegasus
ISBN 9789061434771
€ 19,50

Ruurd Kok – Denken over herdenken ****

Monumenten, gedenktekens en markeringen maken op veel plekken zichtbaar de oorlogsgeschiedenis zichtbaar. In ‘Denken over herdenken; Oorlogsmonumenten in Nederland’ onderzoekt archeoloog, journalist en schrijver Ruurd Kok (1969) de actuele betekenis van deze oorlogsmonumenten. In drie keer drie hoofdstukken vertelt hij over de aard van de monumenten, hun bezoekers en achtergelaten voorwerpen, over specifieke plaatsen en over discussies rond oorlogsmonumenten.

Het boek neemt de lezer mee langs diverse gedenktekens in steden als Arnhem, Nijmegen, Londen, Amsterdam en Sofia en bossen als de Ginkelse Heide en het Ereveld Grebbeberg. Kok is vooral geïnteresseerd in het huidige belang van deze herdenkingsplekken en bekijkt welke praktijken zich rondom hen afspelen. Zijn waarnemingen combineert hij vervolgens met persoonlijke bespiegelingen. ‘Denken over herdenken’ biedt een interessant beeld van monumenten, gedenktekens en markeringen en toont hun verscholen geschiedenis.

Paperback
april 2021
192 pagina’s
Uitgeverij Verloren
ISBN 9789087049188
€ 19,00

Katherine Anne Porter – Vaal paard, vale ruiter ****

De Amerikaanse schrijfster Katherine Anne Porter (1890-1980) won in 1966 de Pulitzerprijs voor haar verzameling korte verhalen en zij werd drie keer genomineerd voor de Nobelprijs voor de Literatuur. In de tweede helft van de jaren dertig verscheen van haar een verzameling met drie korte romans ‘Old Mortality’ (1937), ‘Noon Wine’ (1937) en ‘Pale Horse, Pale Rider’ (1939). Deze klassiek geworden bundel is nu verschenen in een Nederlandse vertaling van Molly van Gelder onder de titel ‘Vaal paard, vale ruiter’.

In ‘Oude sterfelijkheid’ herinnert Miranda – Porters alter ego – zich haar jeugd op het platteland en haar inspanningen om aan dat bestaan te ontkomen. ‘Noenwijn’ gaat over de werknemer Helton op een klein Texaans melkveebedrijf, die wordt achtervolgd door een noodlottige geschiedenis. Op zijn mondharmonica speelt hij een lied waarin een vrolijke man al voor het middaguur – de noen – zijn drank opdrinkt. ‘Vaal paard, vale ruiter’ gaat over de relatie tussen Miranda en de soldaat Adam tijdens de influenza-epidemie van 1918. Samen zingen zij aan het einde de oude spiritual “Vaal paard, vale ruiter”. De vale ruiter is hier de dood die hele families weghaalt. Miranda vertelt haar herinneringen als in een koortsdroom op de rand van dood en leven.

Porters verhalen maken niet alleen indruk vanwege de intense gebeurtenissen, de weemoedige belevingen en de rake karakterschetsen, maar ook door de rijke structuren, de gebeeldhouwde zinnen en haar exacte woordgebruik. De taal van Porter bezit een groot scala aan gemoedstoestanden; van gevoelvol tot openhartigheid, van oneindige ontroering tot kille werkelijkheid. Een bijzondere bundel over menselijk lijden.

Paperback
april 2021
240 pagina’s
Uitgever Atlas Contact
ISBN 9789025468255
€ 21,99

Slavenka Drakulić – Frida’s pijn ****

In de roman ‘Frida ili o boli’ uit 2007 onderzocht de Kroatische schrijfster Slavenka Drakulić (1949) de diepste gevoelens van de Mexicaanse schilderes Frida Kahlo. Het boek is nu in Nederlandse vertaling van Hilda Schraa verschenen als ‘Frida’s pijn’.

Frida Kahlo leidde aanhoudend aan pijnen en maakte dit tot onderwerp van haar schilderijen. Haar wereld van pijn, liefde en ondraaglijke eenzaamheid beschrijft Drakulić uiterst invoelbaar; nu eens in de ik-persoon, dan weer in de jij-vorm, soms beide in één zin. Zij wisselt Kahlo’s verhaal af met beschrijvingen van een aantal van haar schilderijen, die een uiting van haar innerlijke gemoedstoestand waren.

Paperback
februari 2021
176 pagina’s
Uitgeverij Orlando
ISBN 9789493081611
€ 21,50

Philippe Besson – Het laatste kind ***

Vorig jaar verscheen in het Nederlands onder de titel ‘Lieg met mij’ de hartverscheurende roman ‘Arrête avec tes mensonges’ (2017) van Philippe Besson (1967). Het was één van de hoogtepunten van 2020 en liet uitkijken naar een nieuw verhaal van deze Franse schrijver. Een half jaar na publicatie is zijn nieuwste boek ‘Le dernier enfant’ nu al in het Nederlands verschenen als ‘Het laatste kind’ en opnieuw zorgde Martine Woudt voor de vertaling.

In ‘Het laatste kind’ helpen Anne-Marie en haar man Patrick hun zoon Théo met zijn verhuizing uit het ouderlijk huis. Het verhaal wordt verteld uit het perspectief van alle drie, maar vooral uit dat van Anne-Marie. Vooral haar valt het afscheid zwaar. Besson benoemt veel en weinig blijft onuitgesproken. Iedere gesproken zin wordt uitgelegd, elk gebaar wordt verklaard. Uiteindelijk kruipt ‘Het laatste kind’ helaas toch minder onder de huid dan ‘Lieg met mij’.

Hardcover
juli 2021
160 pagina’s
Uitgever De Bezige Bij
ISBN 9789403132211
€ 20,99

Jón Kalman Stefánsson – Het geknetter in de sterren ***

De IJslandse schrijver Jón Kalman Stefánsson (1963) werkte in slachthuizen, luchthavens, de visindustrie en bibliotheken, totdat hij literatuurwetenschappen ging studeren aan de Universiteit van IJsland. Daarna gaf hij literatuurles aan twee middelbare scholen en besloot hij vanaf 2000 fulltime te gaan schrijven. Zijn boek ‘Snarkið í stjörnunum’ uit 2003 is nu in het Nederlands vertaald door Marcel Otten en is uitgebracht als ‘Het geknetter in de sterren’.

‘Het geknetter in de sterren’ is een familieroman van vier generaties. Een jonge jongen, wiens moeder net is overleden, vertelt hierin verhalen over zijn voorouders; over zeven levens en 150 jaren. Een familieverhaal over de hechtheid van relaties, het verloop van de tijd en genegenheid. Een humoristisch, persoonlijk, beeldend en bovenal poëtisch boek.

Hardcover
februari 2021
208 pagina’s
Uitgever Ambo|Anthos
ISBN 9789026352140
€ 21,99

Hubert Mingarelli – Vier soldaten ***

De Franse schrijver Hubert Mingarelli (1956-2020) overleed vorige jaar aan kanker. Zijn roman ‘Quatre soldats’ uit 2003 is nu verschenen in Nederlandse vertaling van het duo Reintje Ghoos en Jan Pieter van der Sterre.

‘Vier soldaten’ is een verhaal over kameraadschap tussen vier jonge soldaten van het Rode Leger aan de frontlinie in Roemenië. Zij hoeven niet te vechten en brengen hun tijd door in vrijheid en rust. Zij wachten, keuvelen en slapen, totdat het geweld weer zal beginnen. De bescheiden, aangename ogenblikken in donkere perioden. Mingarelli’s elementaire, minimalistische taal kenmerkt zich door economische frasen en dikwijls korte zinnen. Een sympathiek verhaal over verbroedering in sombere tijden.

Hardcover
mei 2021
176 pagina’s
Uitgever J.M. Meulenhoff
ISBN 9789029093941
€ 18,99

Boeken, Nieuwe Reportage