NECROLOGIE 2015

De operawereld verloor in 2015 een aantal belangrijke zangers. Hier volgt een overzicht.

Tenor Carlo Scibelli overleden (50)

Op 9 januari 2015 is de Amerikaanse tenor Carlo Scibelli overleden.

Carlo ScibelliCarlo Scibelli werd geboren in januari 1965 en begon in 1994 bij de Opera San José als ensemblelid. Hij maakte vervolgens zijn debuut bij de New York City Opera en zong in het seizoen 1996/1997 voor het eerst bij de San Francisco Opera als Alfred in ‘Die Fledermaus’. In mei 1998 maakte Scibelli zijn debuut in het Royal Opera House Covent Garden van Londen als Alfredo in ‘La Traviata’. In het seizoen 2000/2001 zong hij Alfredo bij zijn debuut bij de Deutsche Oper van Berlijn en in 2004 was hij te horen als Rodolfo in ‘Luisa Miller’ van Verdi bij de Nationale Reisopera. In Tel Aviv zong hij in 2006 Des Grieux in ‘Manon Lescaut’ van Puccini en in het seizoen 2006/2007 de titelrol in ‘Les Contes d’Hoffmann’ van Offenbach. Daarna was Scibelli te horen in zwaardere rollen als Manrico in ‘Il Trovatore’ en Calaf in ‘Turandot’. Carlo Scibelli werd de dag na Nieuwjaar 2015 naar het ziekenhuis gebracht vanwege pacreatitis. Een cholecystectomie bracht geen verbetering en Carlo Scibelli overleed aan acute respiratory distress syndrome.

Mezzosopraan Elena Obraztsova overleden (75)

Op 12 januari 2015 is de Russische mezzosopraan Elena Obraztsova overleden.

Obraztsova ElenaElena Obraztsova werd op 7 juli 1939 als in Leningrad geboren. Zij studeerde aan het Conservatorium van Leningrad en maakte op 17 december 1963 haar debuut in het Bolshoi Theater in Moskou als Marina Mniszek in ‘Boris Godoenov’ van Moessorgsky. Zij zong in alle grote operahuizen van de wereld, , waaronder de Scala, Covent Garden en de Metropolitan. Haar debuut in de Wiener Staatsoper maakte zij op 6 oktober 1971 als Polina in ‘Schoppenvrouw’ in het kader van een gastoptreden van het Bolschoi Theater. Haar eerste optreden in de Metropolitan Opera van New York was op 1 oktober 1976 in een Met marathon met de aria “O don fatale” uit ‘Don Carlo’ van Verdi. Daarna zou zij in de Met ruim 50 keer zingen met haar glansrollen als Amneris in ‘Aida’, Dalila in ‘Samson et Dalila, Charlotte in ‘Werther’,  de titelrol in ‘Carmen’, Adalgisa in ‘Norma’, Azucena in ‘Il Trovatore’, Ulrica in ‘Un Ballo in Maschera’, de Grootmoeder in ‘De Speler’ en Madame Akhrosimova in ‘Oorlog en Vrede’. Haar laatste optreden in de Met was op 6 maart 2002. In December 1977 opende zij het 200ste operaseizoen van de Scala in Milaan als Eboli in ‘Don Carlo’ onder leiding van Claudio Abbado. In 1978 zong zij de titelrol in de televisieproductie van ‘Carmen’ naast Plácido Domingo in een regie van Franco Zeffirelli. Ook was zij Santuzza in Zeffirelli’s filmversie van ‘Cavalleria Rusticana’ in 1982. Op haar repertoire stonden 83 rollen. In 1999 werd het Elena Obraztsova International Competition of Young Opera Singers in het leven geroepen, dat sindsdien in St. Petersburg negen maal is gehouden. In de herfst van 2014 adviseerden haar doktoren om vanwege haar longproblemen de wintermaanden in Duitsland door te brengen. Daar is zij aan een longontsteking overleden.

Tenor Waldemar Kmentt overleden (85)

Op 21 januari 2015 is de Oostenrijkse tenor Waldemar Kmentt overleden.

Waldemar KmenntWaldemar Kmennt werd op 2 februari 1929 in Wenen geboren en studeerde aan de Hochschule für Musik und Darstellende Kunst in zijn geboortestad. Hij maakte zijn operadebuut in 1951 bij de Wiener Staatsoper waar hij meer dan 35 jaren zou zingen. Hij was al snel een regelmatige gast tijdens de Salzburger Festivale met name in rollen van opera’s van Mozart. Na 1956 zong hij ook buiten Oostenrijk in steden als Milaan, Rome, Parijs, Amsterdam, Brussel, Berlijn en München. In 1968 maakte hij zijn debuut bij de Bayreuther Festspiele als Walther von Stolzing in ‘Die Meistersinger von Nürnberg’. Naast rollen van Mozart zong hij Jacquino in ‘Fidelio’, Erik in ‘Der fliegende Holländer’, Bacchus in ‘Ariadne auf Naxos’, de Kaiser in ‘Die Frau ohne Schatten’, Rodolfo in ‘La Bohème’ en des Grieux in ‘Manon Lescaut’. Op 15 augustus 1960 zong hij de partij van Gabriel in de scenische wereldpremière van ‘Le Mystère de la Nativité’ van Frank Martin tijdens de Salzburger Festspiele. Kmentt zong tot op latere leeftijd nog karakterrollen zoals Mr Triquet in ‘Jevgeni Onjegin’, Der Wirt in ‘Der Rosenkavalier’ en Altoum in ‘Turandot’. Op 72-jarige leeftijd maakte hij nog zijn debuut in de Metropolitan Opera van New York als de Haushofmeister in ‘Ariadne auf Naxos’. Hij leidde van 1978 tot 1995 de operastudio van het Conservatorium van Wenen. Waldemar Kmennt overleed in zijn geboortestad Wenen.

Tenor Louis Devos overleden (88)

Op 22 januari 2015 is de Belgische tenor Louis Devos overleden.

Louis DevosLouis Devos werd op 15 juni 1926 in Ganshoren geboren en studeerde zang in Brussel en Graz. In 1950 richtte hij het Ensemble Musica Polyphonica 1950 op voor oude muziek. In 1952 werkte hij in Brussel mee aan de eerste uitvoering van ‘Cantata’ van Stravinsky en in 1954 zong hij in de wereldpremière van de radio-opera ‘Orestes’ van Henk Badings. Verder zong hij in 1959 in de wereldpremière van ‘Mystere de la Nativite’ van Frank Martin in Genève naast Elly Ameling, Aafje Heynis en Hugues Cuénod onder leiding van Ernest Ansermet. Verder zong hij in 1964 in Rome in de cantate ‘Pilatus’ van Frank Martin, in 1968 de rol van Mercure in ‘Platée’ van Rameau in Amsterdam in het kader van het Holland Festival, in 1972 in Keulen in ‘Utrenja’ van Penderecki en in 1974 in de Wiener Staatsoper de rol van Aron in ‘Moses und Aron’ van Schoenberg. Louis Devos gaf gastoptredens in Amsterdam, Brussel, Londen en Milaan en werkte met dirigenten als Pierre Boulez en Hermann Scherchen. Louis Devos maakte opnamen van onder andere ‘Paroles Tissées’ van Lutosławski (EMI), ‘Moses und Aron’ (Philips), ‘Der Tod Jesu’ van Carl Heinrich Graun (Erato) en ‘Les Indes Galantes’ van Rameau (Erato).

Tenor Ginés Torrano overleden (86)

Op 27 januari 2015 is de Spaanse tenor Ginés Torrano overleden.

Gines Torrano Luisa FernandaGinés Torrano werd op 17 januari 1929 in de Spaanse stad Murcia geboren. In oktober 1948 werd hij toegelaten tot het conservatorium van Murcia en al op 21 maart 1949 maakte hij zijn operadebuut in het Teatro Romea van Murcia als Turiddu in ‘Cavalleria Rusticana’ van Mascagni. Daarna studeerde hij verder aan het Real Conservatorio Superior de Música van Madrid. Hij studeerde vervolgens bij Giacomo Lauri-Volpi en zong op diens voorspraak bij de opera van Rome in de opera’s ‘Norma’, ‘Rigoletto’ en ‘Lucia di Lammermoor’. Verder zong hij in het Liceu in ‘Le Nozze di Figaro’ van Mozart en in ‘Aida’ van Verdi. De stem van Ginés Torrano is vastgelegd in grammofoonopnamen van onder andere de opera’s ‘Don Gil de Alcalá’ van Manuel Penella, de operette ‘La Generala’ van Amadeo Vives en de zarzuela’s ‘El Último Romántico’ van Reveriano Soutullo en Juan Vert en ‘La Pícara Molinera’ van Pablo Luna. In februari 1957 zong hij in het Gran Teatro del Liceo van Barcelona in de opera ‘Goyescas’ van Enrique Granados. Hij ontving in 1978 de onderscheiding Cruz de la Orden Civil de Alfonso X el Sabio uit handen van de Spaanse Koning Juan Carlos I. Ginés Torrano overleed in Murcia.

Bas Reiner Süß overleden (84)

Op 29 januari 2015 is de Duitse bas Reiner Süß overleden.

Reiner SüßReiner Süß werd in 1930 in Chemnitz geboren. Na zijn zangstudie in Leipzig maakte hij zijn debuut in Bernburg an der Saale. Na een engagement bij het Theater Halle werd hij in 1959 ensemblelid bij de Berliner Staatsoper. Hier zong hij belangrijke rollen als Ochs auf Lerchen in ‘Der Rosenkavalier’ van Richard Strauss, Beckmesser in ‘Die Meistersinger von Nürnberg’ van Wagner, dem Bartolo in ‘Il Barbiere di Siviglia’ van Rossini en de titelrol in ‘Falstaff’ van Verdi. Verder zong hij in ‘Puntila’ van Paul Dessau en als Kowaljow in ‘De Neus’ van Shostakovich. Verder werd Süß in de jaren zeventig een DDR-bekendheid vanwege zijn televisieprogramma ‘Da liegt Musike drin’. In 100 afleveringen presenteerde hij tussen 1968 en 1985 opera, operette, musical, volksliederen en schlagers. In 1998 nam Reiner Süß afscheid van het operatoneel, maar zong met name in Duitsland nog tijdens concerten. Nog in maart 2012 versterkte hij in het Landestheater Neustrelitz op 82-jarige leeftijd een seniorenkoor tijdens een voorjaarsbal. Reiner Süß overleed na een lang ziekbed in een verpleeghuis in Friedland / Mecklenburg.

Sopraan Anita Darian overleden (87)

Op 1 februari 2015 is de Amerikaanse sopraan Anita Darian overleden.

Anita DarianAnita Darian werd als Anita Esgandarian op 26 april 1927 in Detroit geboren. Zij studeerde klassieke zang aan de Curtis Institute in Philadelphia en de Juilliard School of Music in New York. Zij vertolkte daarna diverse rollen in de New York City Opera. Zij zong in de New York City Center in 1965 de rol van Maria Corona tijdens de herneming van ‘The Saint of Bleecker Street’ van Gian Carlo Menotti. Verder zong zij in 1970 in het Lincoln Center de rol van Leonora in ‘Fidelio’ onder leiding van Leonard Bernstein ter gelegenheid van de 150ste geboortedag van Ludwig van Beethoven. Anita Darian werkte daarnaast mee aan opnamen van onder andere de electrische-rock opera ‘The Naked Carmen’ van John Corigliano en ‘Four Dialogues For Two Voices and Two Pianos’ van Ned Rorem. Gedurende haar carrière was zij tevens te horen in musicals. Zo nam zij in 1962 de rol van Julie voor haar rekening in opnamen door Columbia Masterworks van de hoogtepunten van ‘Show Boat’ naast John Raitt, Barbara Cook en William Warfield. Verder zong zij de partij van Lady Thiang in de herneming in 1960 van ‘The King and I’ in het New York City Center met Barbara Cook als Anna en Farley Granger als The King. Anita Darian overleed in het South Nassau Communities Hospital in Oceanside ten gevolge van complicaties van een operatie.

Sopraan Helena Arizmendi overleden (87)

Op 8 februari 2015 is de Argentijnse sopraan Helena Arizmendi overleden.

Helena ArizmendiHelena Arizmendi werd op 15 april 1927 geboren en studeerde bij María Barrientos. Zij maakte haar operadebuut in het Teatro Colón van Buenos Aires in 1945 in ‘Armida’ van Gluck. Zij zong in het Teatro Colón tot 1969 in opera’s als ‘Faust’, ‘Don Pasquale’, ‘Mefistofele’, ‘Orfeo ed Euridice’, ‘Falstaff’, ‘Le Donne Curiose’, ‘Gianni Schicchi’, ‘Amelia al Ballo’, ‘L’Amico Fritz’, ‘Die lustige Witwe’, ‘Il Segreto di Susanna’ en ‘Il Matrimonio Segreto’. Verder zong zij in Colón de rol van Mimì in ‘La Bohème’ van Puccini naast Beniamino Gigli onder leiding van Ettore Panizza en Liù in ‘Turandot’ van Puccini naast Maria Callas en Mario del Monaco onder leiding van Tullio Serafin.

Tenor Friedrich Lenz overleden (88)

Op 12 februari 2015 is de Duitse tenor Friedrich Lenz overleden.

Friedrich LenzFriedrich Lenz werd in 1926 in Biersdorf geboren. Tijdens zijn detentie als krijgsgevangene in Rusland studeerde hij zang aan het conservatorium van Riga en zong hij aldaar al in opera’s. In 1949 keerde hij terug naar Duitsland, studeerde zang in Keulen en debuteerde in 1953 aan het Opernhaus Düsseldorf. In 1957 zong hij voor het eerst aan de Bayerische Staatsoper van München en bleef er ensemblelid en Kammersänger tot 1995. In München zong Friedrich Lenz alle belangrijke buffopartijen, waaronder Pedrillo in ‘Die Entführung aus dem Serail’, de Steuermann in ‘Der fliegende Holländer’, Monostatos in ‘Die Zauberflöte’, de Wirt in ‘Der Rosenkavalier’, David in ‘Die Meistersinger von Nürnberg’, Bardolfo en Dr. Cajus in ‘Falstaff’, Jaquino in ‘Fidelio’, Brighella in ‘Ariadne auf Naxos’ en Spoletta in ‘Tosca’. Op talrijke geluidsopnamen van de labels Electrola en Ariola is zijn stem  vastgelegd.

Tenor Octavian Naghiu overleden (81)

Op 14 februari 2015 is de Roemeense tenor Octavian Naghiu overleden.

Octavian NaghiuOctavian Naghiu werd op 15 maart 1933 in Rucar in de Roemeense regio Transsylvanië geboren. Hij maakte in 1967 zijn operadebuut in Roemenië. Hij kreeg problemen met de communistische leiders van Roemenië en emigreerde vervolgens naar de Verenigde Staten. Op 1 april 1969 maakte hij zijn debuut in de Metropolitan Opera van New York als Cavaradossi in ‘Tosca’ van Puccini en zong daarna in de Met gedurende twee seizoenen de rollen van Duca in ‘Rigoletto’, Radames in ‘Aida’, Alfredo in ‘La Traviata’, Rodolfo in ‘La Bohème’, Edgardo in ‘Lucia di Lammermoor’ en Pinkerton in ‘Madama Butterfly’. Andere rollen die Haghiu zong waren onder andere Otello en Riccardo in ‘Un Ballo in Maschera’. Verder trad hij op in de steden Zürich, Wenen, Parijs, Jerusalem, Wiesbaden, Düsseldorf, Hannover, Bremen, Keulen, Leipzig, Mainz en Duisburg. Na de val van het communistische regime keerde Naghiu terug naar Roemenië, werkte voor de UNESCO en gaf zangles. In 2014 ontving hij van de Roemeense president Traian Băsescu een onderscheiding voor zijn bijdrage aan de Roemeense cultuur. Octavian Naghiu overleed aan een hartaanval en werd op 17 februari 2015 begraven op de katholieke begraafplaats Cimitirul Bellu in Boekarest.

Mezzosopraan Maureen Guy overleden (82)

Op 14 februari 2015 is de Britse mezzosopraan Maureen Guy overleden.

Maureen GuyMaureen Guy werd als Ruth Maureen Guy op 10 juli 1932 in Penclawdd ten westen van Swansea geboren. Zij was in 1955 finaliste tijdens de Kathleen Ferrier Awards. In 1958 huwde zij de tenor John Mitchinson en zij kregen twee zonen. Vanaf 1963 zong Maureen Guy in de Royal Opera House Covent Garden van Londen onder andere als Floßhilde in ‘Götterdämmerung’ naast Rita Hunter en Birgit Nilsson onder leiding van Georg Solti, Maddalena in ‘Rigoletto’ onder leiding van Edward Downes naast Peter Glossop in de titelrol en als Suzuki in ‘Madama Butterfly’. Onder leiding van Solti trad zij in 1963 ook op tijdens de BBC Proms in het kader van de 150ste geboortedag van Wagner en nam zij in 1963 in de studio ook Floßhilde voor de plaat op in ‘Der Ring des Nibelungen’. In de jaren 60 en 70 was Maureen Guy diverse malen te horen tijdens de Proms, onder andere in 1968 tijdens een herdenkingsconcert in verband met het overlijden van Malcolm Sargent gedirigeerd door Colin Davis. Op 1 juli 1969 trad zij op tijdens de inhuldiging van de Prince of Wales in Caernarfon Castle naast Geraint Evans, Gwyneth Jones en Margaret Price. Maureen Guy was in 1971 in Athene te horen in ‘Oedipus Rex’ van Stravinsky onder leiding van de componist zelf. Een jaar later in 1972 was zij verbonden aan de Oper Frankfurt. Maureen Guy gaf later zangles aan de Welsh College of Music and Drama en na 1998 tot aan haar overlijden alleen nog privélessen.

Sopraan Maria Grazia Alessandrini overleden (74)

Op 18 februari 2015 is de Italiaanse sopraan Maria Grazia Alessandrini overleden.

Maria Grazia AlessandriniMaria Grazia Alessandrini werd geboren in 1940 in Pisa geboren. Zij zong onder andere de titelrol in ‘Tosca’ van Puccini in Pisa en Spoleto (1966), Mimì in ‘La Bohème’, Liù in ‘Turandot’ en de titelrol in ‘Madama Butterfly’. Later zong zij rollen voor mezzosopraan, waaronder Azucena in ‘Il Trovatore’ in Catanzaro (1983), Santuzza in ‘Cavalleria Rusticana’ in Massa Marittima (1989) en Amneris in ‘Aida’ in Wuppertal (1995). Zij werkte samen met de tenoren Gianfranco Cecchele, Giuseppe Di Stefano en Fabio Armilliato en de Aldo Protti. Maria Grazia Alessandrini overleed in Montecatini.

Bariton Octavian Dumitru overleden (34)

Op 22 februari 2015 is de Roemeense bariton Octavian Dumitru overleden.

Octavian DumitruOctavian Dumitru werd in 1980 in de Roemeense plaats Galați geboren. Hij zong bij de opera van Iași, de grootste stad in het oosten van Roemenië. Daar zong hij onder andere Bartolo in ‘Il Barbiere di Siviglia’ van Rossini, Leporello in ‘Don Giovanni’ en de titelrol in ‘Le Nozze di Figaro’ van Mozart, Angelotti in ‘Tosca’ en Colline in ‘La Bohème’ van Puccini en Il Re in ‘Aida’ en Sparafucile in ‘Rigoletto’ van Verdi. Bij de Roemeense Staatsopera in Boekarest was hij in het seizoen 2013/2014 te horen als Phorbas in ‘Oedipe’ van Enescu en Ceprano in ‘Rigoletto’ van Verdi. Octavian Dumitru pleegde zelfmoord in zijn woonplaats Iași.

Mezzosopraan Magda Varga overleden (93)

Op 24 februari 2015 is de Hongaarse mezzosopraan Magda Varga overleden.

Magda VargaMagda Varga werd op 22 januari 1922 in het Hongaarse Pest geboren. Zij zong tussen 1951 en 1956 bij de Hongaarse Staatsopera. Daarna zong zij bij het Csokonai Nationale Theater, waar zij haar roldebuut als Carmen maakte in 1958. Verder zong zij rollen als Azucena in ‘Il Trovatore’ en Amneris in ‘Aida’ van Verdi, La Cieca in ‘La Gioconda’ van Ponchielli, Isabella in ‘L’Italiana in Algeri’ van Rossini en de Huisvrouw in ‘Székelyfonó’ van Zoltán Kodály. Verder werkte zij mee aan de wereldpremières van ‘Moustache’ van Csenki Imri en ‘Odysseus és Nausikaa’ van Zoltán Pongrácz. Zij nam in 1978 afscheid van het operatoneel en gaf les aan het Debrecen Conservatorium. Magda Varga overleed in Boedapest.

Bariton Roberto Bañuelas overleden (84)

Op 27 februari 2015 is de Mexicaanse bariton Roberto Bañuelas overleden.

Roberto BanuelasRoberto Bañuelas werd op 20 januari 1931 geboren in de stad Santa Rosalía de Camargo in de Mexicaanse deelstaat Chihuahua. Hij maakte zijn operadebuut als Marcelo in ‘La Bohème’ van Puccini in 1958. Vanaf 1961 zong hij in de Verenigde Staten, waar hij te horen was bij de Dallas Civic Opera en in 1968 en 1969 bij de New York City Opera. Tussen 1971 en 1979 zong hij in 500 operavoorstellingen in Europa, waaronder in de Duitse steden Frankfurt, Hamburg, Hannover, Karlsruhe, Mannheim, München, maar ook in Turijn, Sofia, Praag, Antwerpen en ook Tel Aviv. Hij werkte samen met zangers als Franco Corelli, Luciano Pavarotti, Plácido Domingo, Gianni Raimondi, René Kollo, Martí Talavera, Boris Christoff, Montserrat Caballé, Mirella Freni, Gundula Janowitz, Gwyneth Jones, Teresa Stratas, Katia Ricciarelli, Cristina Deutekom en Fiorenza Cossotto. Roberto Bañuelas componeerde zelf ook opera’s. Een aantal jaren geleden ging zijn operatrilogie in première: ‘La muerte de Agamenón’ (2007), El regreso de Orestes (2008) en ‘El Juici’ (2009). Hij overleed in Mexico-Stad.

Mezzosopraan Eszter Póka overleden (71)

Eind februari 2015 is de Hongaarse mezzosopraan Eszter Póka overleden.

Eszter PókaEszter Póka werd op 11 februari 1944 in de plaats Eger in het noorden van Hongarije geboren. Zij kreeg in 1979 een engagement bij de Hongaarse Staatsopera en bleef bij het gezelschap tot 1985. Daar zong zij rollen als Örzséje in ‘Háry János’ van Zoltán Kodály, Amneris in ‘Aida’ en Eboli in ‘Don Carlo’ van Verdi. In mei 1994 nam zij afscheid van het operatoneel met de rol van Erda in ‘Das Rheingold’ van Wagner. Eszter Póka overleed in Boedapest.

Bas-bariton Boris Vajda overleden (82)

Op 9 maart 2015 is de Kroatische bas-bariton Boris Vajda overleden.

Boris VajdaBoris Vajda werd op 2 februari 1933 in het Kroatische stadje Novska geboren. Hij voltooide zijn zangstudie in Zagreb en als jonge zanger werkte hij mee aan televisieproducties van opera’s. Daarna werd hij geëngageerd door het Komisch Theater van Zagreb, totdat hij in 1969 ensemblelid werd van de Nationale Opera van Kroatië te Zagreb. Hier zong hij zo’n 50 rollen, waaronder de titelrol in ‘Le Nozze di Figaro’ van Mozart, Sharpless in ‘Madama Butterfly’ van Puccini, Frank in ‘Die Fledermaus’ van Johan Strauss jr., Moralès in ‘Carmen’ van Bizet, de boer Krushina in ‘Die verkaufte Braut’ van Smetana en Bartolo in ‘Il Barbiere di Siviglia’ van Rossini. Met het gezelschap was hij ook te horen met gastoptredens in Tokyo, Salzburg, Praag, Venetië, Trieste, Moskou, Genève, Athene, Luxemburg en Wenen. Daarnaast zong in ‘La Traviata’, ‘Rigoletto’ en ‘Otello’ van Verdi, ‘Tosca’ van Puccini, ‘Les Contes d’Hoffmann’ van Offenbach en ‘Andrea Chenier’ van Giordano. Hij nam in 1991 afscheid van het operatoneel. Boris Vajda overleed in Zagreb.

Sopraan Judith Kellock overleden (64)

Op 27 maart 2015 is de Amerikaanse sopraan Judith Kellock overleden.

Judith-KellockJudith Kellock studeerde bij onder anderen Phyllis Curtin aan het Tanglewood Music Center, Wilma Thompson op de Boston University en zij was een leerlinge van Jan DeGaetani. Judith Kellock zong in opera’s in Italië en Griekenland, met de Opera Company van Boston en met de Mark Morris Dance Company in De Munt Schouwburg te Brussel. Zij zong vooral moderne en hedendaagse muziek. Zo werkte zij mee aan de première en studio-opname van ‘The Astronaut’s Tale’ van Charles Fussell en was te horen in werken van David Dies, John David Earnest, Lukas Foss, Roberto Sierra en Steven Stucky. Zij was in 1997 medeoprichtster van het Ensemble X. Judith Kellock gaf les aan de Cornell University in Ithaca, New York en overleed in Ithaca aan de gevolgen van kanker.

Mezzosopraan Diet Kloos overleden (90)

Op 3 april 2015 is de Nederlandse mezzosopraan Diet Kloos overleden.

Diet KloosDiet Kloos werd op 9 mei 1924 als Diet Barendregt in Dordrecht geboren. Zij raakte in februari 1941 al tijdens haar middelbare schoolperiode betrokken bij het ondergrondse verzet, verspreide illegale kranten en hielp onderduikers. In november 1944 trouwde zij met de verzetsman Jan Kloos. Jan Kloos was geboren op 7 mei 1919 te Dordrecht, had biologie gestudeerd te Leiden en was voor de oorlog assistent-ornitholoog te Wageningen. Begin december 1944 werden Jan en Diet Kloos thuis in Dordrecht opgepakt en overgebracht naar de gevangenis in Utrecht. Diet zag haar man nog één keer, Jan Kloos werd op 30 januari 1945 in Amsterdam gefusilleerd. Diet Kloos kwam vrij, ging terug naar Dordrecht, dook onder, werd hoofdkoerierster en hield zich tevens bezig met wapentransporten.

Diet Kloos was in 1949 voor een korte vakantie in Parijs. Daar ontmoette zij de dichter Paul Celan. Door hun oorlogservaringen herkenden Diet Kloos en Paul Celan zich in elkaar en er ontstond een contact dat uitmondde in een intieme vriendschap. Paul Celan groeide uit tot één van de belangrijkste en meest invloedrijke dichters van de 20ste eeuw.

Na de oorlog studeerde Diet Kloos aan het Koninklijk Conservatorium in Den Haag bij Hendrik Andriessen. In 1953 ontving zij een beurs van de Italiaanse regering om in Italië te gaan studeren (Nieuwsblad van het Noorden; 9-6-1953). Zij was vooral te horen in oratoria als de ‘Matthäus Passion’, ‘Johannes Passion’ en ‘Hohe Messe’ van Bach, ‘Messiah’ en ‘Saul’ van Händel, het ‘Missa Sollemnis’ van Rossini, ‘Requiem’ van Mozart en ‘Elias’ van Mendelssohn naast zangers als Elly Ameling, Annette de la Bije, Corry Bijster, Jeanette van Dijck, Annie Hermes, Arjan Blanken, Simon van der Geest, Peter Pears en Herman Schey. Haar laatste optreden in de ‘Matthäus Passion’ was in 1970. Na haar zangcarrière werkte Diet Kloos als docente aan het conservatorium in Tilburg.

Voor het label Deutsche Grammopohn nam Diet Kloos op de plaat “Gelobet Sei Der Herr” en “Bist Du Bei Mir” van Bach en “Spring Is Coming” van Händel op.

Het Nationaal Bevrijdingsmuseum 1944-1945 te Groesbeek toonde van 24 november 2011 tot en met 22 april 2012 het leven van de verzetsvrouw Diet Kloos en de Joodse dichter Paul Celan in een tentoonstelling.

De laatste jaren verbleef Diet Kloos in een tehuis in Elden, waar zij overleed op Goede Vrijdag, de dag dat op vele plaatsen de ‘Matthäus Passion’ werd opgevoerd. Jan Kloos is begraven op de erebegraafplaats in Bloemendaal. Paul Celon pleegde op 20 april 1970 in Parijs zelfmoord.

Maltese tenor Paul Asciak overleden (92)

Op 21 april 2015 is de Maltese tenor Paul Asciak overleden.

Paul AsciakPaul Asciak werd op 28 januari 1923 in Valletta geboren. Hij maakte in 1946 zijn operadebuut als Turiddu in ‘Cavalleria Rusticana’ van Mascagni in het Radio City Opera House van Malta. In 1951 zong hij in het Teatro dell’Opera van Rome de rol van Radames in ‘Aida’ van Verdi naast Anita Cerquetti in de titelrol. Tussen 1952 en 1954 was hij ensemblelid van de Royal Opera House Covent Garden van Londen en zong er rollen als Melot in ‘Tristan und Isolde’, de Italiaanse tenor in ‘Der Rosenkavalier’, Flavio in ‘Norma’, Pinkerton in ‘Madama Butterfly’ en Radames. Verder zong hij het Verenigd Koninkrijk in opera’s al ‘Martha’, ‘Rigoletto’, ‘Il Trovatore’, ‘Cavalleria Rusticana’, ‘Pagliacci’, ‘La Fanciulla del West’ en ‘Carmen’.
Paul Asciak stond op het operatoneel naast zangeressen als Maria Callas, Dame Joan Sutherland, Anita Cerquetti, Dame Joan Hammond, Amy Shuard, Ebe Stignani, Giulietta Simionato, Margreta Elkins, zangers als Anselmo Colzani, Carlo Tagliabue, Benvenuto Franci, Piero Cappuccilli, Peter Glossop, Sir Geraint Evans, Giulio Neri, Giacomo Vaghi, Ludwig Suthaus, Hans Braun en de dirigenten Anton Guadagno, Ottavio Ziino, Vittorio Gui, Peter Gellhorn, John Pritchard, Eric Kleiber, Sir John Barbirolli en Sir Charles Groves.
Paul Asciak nam in mei 1961 afscheid van het operatoneel en wijdde zich aan het geven van zangonderwijs. In die hoedanigheid was hij docent van de Maltese tenor Joseph Calleja.

Belgische bas Marc Claesen overleden (46)

Op 24 april 2015 is de Belgische bas Marc Claesen overleden.

Marc ClaesenMarc Claesen werd op 6 augustus 1968 in Tongeren geboren. Hij studeerde zang aan het conservatorium van Brussel bij Jules Bastin en in Maastricht bij Mya Besselink en zette zijn studie voort bij onder anderen Tom Krause en Walter Berry. Van 1993 tot 1996 trad hij op als gast aan het Staatstheater Darmstadt en het Stadstheater Heidelberg. In 1996 was hij in Nederland te horen bij de Nationale Reisopera als Banco in ‘Macbeth naast Henk Poort als Macbeth en Frank van Aken als Macduff.
Claesen maakte op 26 januari 1998 zijn debuut in het Teatro Real van Madrid met de titelrol van ‘Don Giovanni’. In november 1999 zong hij in het de Spaanse plaats Bilbao in ‘Les Huguenots’ (verkrijgbaar op DVD label Encore nr. 2268). In de titelrol van ‘Don Giovanni’ trad hij ook in 2002 op in een productie van Gérard Corbiau in de Jardins du Luxembourg van Parijs naast Annemarie Kremer als Donna Anna.
Bij de Vlaamse Opera zong Claesen in maart en april 2002 als Hans Foltz in ‘Die Meistersinger von Nürnberg’, in september en oktober 2002 als Il Talpa en Betto di Signa in ‘Gianni Schicchi’ en Il Talpa in ‘Il Tabarro’, in mei en juni 2003 als Pantalon in ‘De Liefde van de Drie Sinaasappelen’, in juni en juli 2003 als Il Barone Douphol in ‘La Traviata’ en van oktober tot en met december 2003 als Luther en Crespel in ‘Les Contes d’Hoffman’.
In De Munt Opera van Brussel was hij in april en mei 2005 te horen als de Erster Priester en Zweiter Geharnischter in ‘Die Zauberflöte’, in juni 2005 in ‘Die Frau ohne Schatten’ en in april 2006 als Nikititsch in ‘Boris Godoenov’.
Ook trad hij op 3 juni 2006 in de Carnegie Hall van New York op als Créonte in ‘Medée’ van Cherubini.
Marc Claesen werkte met dirigenten als Silvio Varviso, Stefan Soltesz, Dennis Russel Davies, Gianandrea Noseda, Jean-Claude Casadesus en Sigiswald Kuyken. Hij was verder artistiek leider van Arteduct, een organisatie voor evenementen, seminaries en congressen in Tongeren.
Marc Claesen overleed in zijn geboorteplaats Tongeren en wordt 2 mei 2015 in Waterschei (Genk) begraven na een rouwmis in de Onze-Lieve-Vrouwbasiliek in Tongeren.

Franse sopraan Berthe Kal overleden (101)

Op 25 april 2015 de Franse sopraan Berthe Kal overleden.

Berthe KalBerthe Kal werd als Berthe Dyck Kaleka op 10 november 1913 als dochter van Russische en Litouwse ouders in Parijs geboren. Zij studeerde zang bij Irène Joachim en Jane Bathori en was vanaf 1952 te horen als soliste bij de omroep ORTF in talrijke rado-uitvoeringen.
Berthe Kal zong onder muzikale leiding van dirigenten als Pierre Boulez, Charles Bruck, Bruno Maderna, Manuel Rosenthal en Michel Plasson. Zij werkte mee aan diverse wereldpremières, waaronder ‘La Cour des Miracles’ van Jacques Castérède (1956), ‘La Petite Sirène’ van Germaine Tailleferre (1960), ‘Trois Chorals Du Signe De La Croix’ van Max Pinchard (1961), ‘Paraboles’ van Paul Méfano (1965), ‘Dans la Chaleur Vacante’ van Betsy Jolas (1965), ‘Notes Prises à New York’ van Jean-Jacques Werner (1965), ‘Le Soleil des Incas’ van Edison Denisov (1965), ‘Chant après Chant’ van Jean Barraqué (1966), ‘Hommage à Comenius’ van Darius Milhaud (1966), ‘Récit Suivi de Légende’ van Pierre Mariétan (1967) en ‘L’Oiseau Inaugural’ van Jean-Jacques Werner (1970). Haar stem is vastgelegd op opnamen van de opera’s ‘Juliette’ en ‘Alexandre bis’ van van Martinů (label Le Chant du Monde) en ‘Ma Tante Aurore’ van François-Adrien Boïeldieu (Philips).

Canadese sopraan Clarice Carson overleden (85)

Op 2 mei 2015 is de Canadese sopraan Clarice Carson overleden.

Clarice Carson werd op 23 december 1929 in Montreal geboren en maakte haar operadebuut in 1959. In het seizoen 1965/1966 maakte zij haar debuut bij de New York City Opera. Op 28 september 1967 maakte zij haar debuut in de Metropolitan Opera van New York als de Eerste Dame in ‘Die Zauberflöte’ van Mozart. Dit was op dezelfde dag waarop Cristina Deutekom haar debuut in de Met maakte als de Koningin van de Nacht. Zij zong in de Met tot 1980 rollen als Tosca, Fiordiligi, Musetta, Violetta en Madame Lidoine in ‘Dialogues of the Carmelites’ van Poulenc.
Clarice Carson zong verder onder andere in de Royal Opera House Covent Garden van Londen, de Lyric Opera van Chicago en La Fenice in Venice. Zij was te horen in rollen als Madama Butterfly, Mimì, Musetta, Suor Angelica, Senta, Elisabeth in ‘Tannhäuser’ van Wagner, Salome, Donna Anna, de Gravin in ‘Le Nozze di Figaro’ van Mozart, Aida, Leonora in ‘Il Trovatore’ en ‘La Forza del Destino’ en Desdemona in ‘Otello’ van Verdi.
Zij deelde het operatoneel met zangers als Renata Tebaldi, Luciano Pavarotti, Placido Domingo, Richard Tucker, Louis Quilico en Léopold Simoneau en werkte met dirigenten als Zubin Mehta, Eugene Ormandy, James Levine, Richard Bonynge, Charles Mackerras en Daniel Barenboim.
Clarice Carson nam afscheid van de operabühne in 1986 en was daarna bestuurslid van de International Resource Centre for Performing Artists. Zij woonde de afgelopen 27 jaren in Toronto, alwaar zij overleed omringd door haar familie.

Vlaamse sopraan Berthe van Hyfte overleden (94)

Op 7 mei 2015 is de Vlaamse sopraan Berthe van Hyfte overleden.

Berthe van HyfteBerthe van Hyfte werd op 19 februari 1921 in Gent geboren. Zij maakte haar operadebuut in 1942 als één van de vier Knappen in ‘Parsifal’ van Wagner bij de Koninklijke Opera van Gent. Bij dit gezelschap zou zij tot en met 1950 blijven optreden. Vanaf 1951 was zij gedurende 27 seizoenen lang verbonden als eerste sopraan aan de Koninklijke Vlaamse Opera van Antwerpen. In de Munt Opera van Brussel was zij slechts in het seizoen 1959/1960 te horen als Marzelline in ‘Fidelio’ van Beethoven. Ook was zij in 1960 te zien en te horen in de film ‘De Madonna met de Rozen’.
Haar Nederlandse debuut maakte Berthe van Hyfte in augustus 1954 tijdens een concert van het Rotterdams Operakoor. Bij dit koor gasteerde zij opnieuw in mei 1956. Op 11 juli 1963 verleende zij haar medewerking aan een concert van het Limburgs Symfonie Orkest te Oostende.
Berthe van Hyfte zong in 87 opera’s en 41 operettes, waaronder ‘Iris’, ‘Il Matrimonio Segreto’, ‘Jenůfa’, Susanna in ‘Le Nozze di Figaro’, Antonia in ‘Le Contes d’Hoffmann’, Sophie in ‘Der Rosenkavalier’, ‘Falstaff’, Mathilde in ‘Guillaume Tell’, Mimì en Musetta in ‘La Bohème’, Siebel en Marguerite in ‘Faust’, Salud in ‘La Vida Breve’, Giorgetta in ‘Il Tabarro’, Sieglinde in ‘Die Walküre’ en haar glansrol van Cio-Cio-San in ‘Madama Butterfly’. Deze laatste partij van Madama Butterfly zong zij 178 keer. Zij zong in 1975 nog haar laatste rol van Santuzza in ‘Cavalleria Rusticana’. Berthe van Hyfte is thuis te Borgerhout ingeslapen.

Duitse sopraan Gabriele Auenmüller overleden (63)

Op 18 mei 2015 is de Duitse sopraan Gabriele Auenmüller overleden.

Auenmueller-1979-420x425 werd op 6 juni 1951 in Meissen geboren. Zij studeerde zang in Dresden en maakte haar operadebuut in het Halberstädter Theater, waar haar vader Hans Auenmüller Generalmusikdirector was. In Halberstadt zong zij onder andere de rol van Sophie in ‘Der Rosenkavalier’ van Richard Strauss.
Vanaf 1975 was zij als lyrische sopraan verbonden aan het ensemble van de Semperoper van Dresden. Het gezelschap speelde destijds nog in het Schauspielhaus. Daar zong Gabriele Auenmüller onder andere Zerlina in ‘Don Giovanni’ van Mozart en Ännchen in ‘Der Freischütz’ van Von Weber. Bij de opening van de derde, herbouwde Semperoper op 16 februari 1985 werkte zij mee aan de wereldpremière van de opera ‘Die Weise von Liebe und Tod des Cornets Christoph Rilke’ van Siegfried Matthus.
Gabriele Auenmüller beëindigde haar carrière als opera- en concertzangeres in 1991 en bleef daarna werkzaam bij de Semperoper, onder andere als souffleuse.

Canadese coloratuursopraan Esther Ghan Firestone overleden (90)

Op 28 mei 2015 is de Canadese coloratuursopraan Esther Ghan Firestone overleden.

Esther Ghan FirestoneEsther Ghan Firestone werd als Esther Cohen geboren in Winnipeg op 9 april 1925. Haar stem werd in 1944 opgemerkt door een zangleraar in Toronto en zij ging bij hem studeren. Zij zong in 1949 voor de CBC Radio’s Canadian Cavalcade en haar eerste recital was in 1950 in het toenmalige Eaton Auditorium van Toronto. Haar operadebuut maakte zij in 1951 bij de CBC Opera van Toronto als Musetta in ‘La Bohème’ van Puccini.
Daarnaast was zij de eerste vrouwelijke cantor van Canada. Midden jaren vijftig zong zij voor het eerst in die hoedanigheid in de bekende Temple Beth-El synagoge van Toronto. Gedurende bijna dertig jaren zong zij bij de Habonim Gemeente van Toronto.
Esther Ghan Firestone overleed in Toronto aan de gevolgen van een auto-ongeluk in april 2015.

Oostenrijkse sopraan Christiane Sorell overleden (84)

Op 30 mei 2015 is de Oostenrijkse sopraan Christiane Sorell overleden.

Christiane SorellChristiane Sorell werd op 13 januari 1931 in Wenen als Christiane Hruschka geboren. Zij studeerde zang aan de Akademie für Musik und Darstellende Kunst in Wenen en debuteerde in 1955 bij de Wiener Volksoper. Zij zou gedurende twintig jaren aan de Wiener Volksoper verbonden zij. Bij dit gezelschap zong zij in dertig premières, zong zij 190 maal de rol van Pamina en 120 maal de rol van Antonia in ‘Les Contes d’Hoffmann’.
Sinds 1964 had zij een gastcontract bij de Deutschen Oper am Rhein van Düsseldorf en Duisburg. Verder trad zij op in Bologna, Bordeaux, Frankfurt, Lyon, de Bayrischen Staatsoper van München, Nice, Stuttgart, de Wiener Staatsoper en Zürich.
Zij had een omvangrijk repertoire. Zo zong zij onder andere de titelrollen in ‘Rusalka’ en ‘Madama Butterfly, Amalia in ‘I Masnadieri’, Leonora in ‘Il Trovatore’, Abigaille in ‘Nabucco’, maar ook Wagnerrollen – waaronder Elsa in ‘Lohengrin’ – en Prinzessin Helene in de operette ‘Ein Walzertraum’ van Oscar Straus. Ook zong zij één maal de Köningin der Nacht in ‘Die Zauberflöte’.
In 1966 werd Christiane Sorell onderscheiden met de titel Kammersängerin en in 2007 met het Österreichischem Ehrenkreuz für Wissenschaft und Kunst I. Klasse. Haar stem is diverse opnamen, waaronder als Antonia in een studio-opname van hoogtepunten uit ‘Les Contes d’Hoffmann’ (label Eurodisc), Mariana in een radio-opname van ‘Das Liebesverbot’ van Wagner (label Membran), in ‘Gianni Schicchi’ (label ArtHaus), als Ino in ‘Die Bakchantinnen’ van Egon Wellesz, in de Symfonie Nr. 4 van Mahler (label Archiphon) en de ‘Harmoniemesse’ van Haydn (label Tuxedo). Christiane Sorell overleed in Wenen.

Australische sopraan Louise Hudson overleden (48)

Op 31 mei 2015 is de Australische sopraan Louise Hudson overleden.

Louise HudsonLouise Hudson werd op 5 augustus 1966 in Sydney geboren. Zij was succesvol op diverse concoursen waaronder de Metropolitan Opera Auditions, The Remy Martin Opera Awards en The McDonalds Operatic Aria Competition. Zij trad regelmatig op in het Sydney Opera House en in het Victorian Arts Centre voor de Opera Australia. In 1997 ontving zij een beurs van de Australische Opera & Arts Support Committee om in Europa te gaan studeren en ging naar Duitsland. Tevens kreeg zij les in Venetië van Alessandra Althof-Pugliesi.
Haar Europese debuut was in 2004 in het Slovaakse Theater Štátne divadlo Košice als Donna Anna in ‘Don Giovanni’ van Mozart. Daarna zong zij in operahuizen van Praag, Brno, Bratislava, Erfurt, Mainz, Spanje, Italië, Polen en Hongarije. Haar repertoire omvatte vooral Verdiheldinnen, waaronder Abigaille in ‘Nabucco’, de titelrol in ‘Aida’, Lady Macbeth in ‘Macbeth’, Leonora in ‘Il Trovatore’, Elena in ‘I Vespri Siciliani’, Giselda in ‘I Lombardi’ en Odabella in ‘Attila’, maar ook de titelrollen in ‘Tosca’, ‘Manon Lescaut’ en ‘Turandot’ van Puccini, Vitellia in ‘La Clemenza di Tito’ van Mozart, Santuzza in ‘Cavalleria Rusticana’ van Mascagni, de Primadonna in ‘Ariadne auf Naxos’ van Richard Strauss en Leonore in ‘Fidelio’ van Beethoven.

Amerikaanse tenor Nico Castel overleden (83)

Op 31 mei 2015 is de Amerikaanse tenor Nico Castel overleden.

Nico CastelNico Castel werd op 1 augustus 1931 in Lissabon geboren. Hij groeide op in Venezuela en verhuisde op zijn 16e naar New York. Hij maakte in juni 1958 zijn operadebuut bij de Santa Fe Opera als Fenton in ‘Falstaff’ van Verdi en bij dit gezelschap zong hij op 16 juli 1958 de rol van Joseph in de wereldpremière van de opera ‘Wuthering Heights’ van Carlisle Floyd. Op 30 maart 1970 zong hij voor het eerst in de Metropolitan Opera van New York met de rol van Don Basilio in ‘Le Nozze di Figaro’ van Mozart. In de Met zong hij tot en met 1997 in 793 voorstellingen. In totaal had Nico Castel 200 partijen op zijn repertoire.
Behalve in de Met zong hij in het Palacio de Bellas Artes van Mexico City, bij de Israëlische Opera van Tel Aviv, in het Teatro Nacional de São Carlos van Lissabon, op het Spoleto Festival, bij het Maggio Musicale Fiorentino en in de Semperoper van Dresden.
Nico Castel gaf zang-, taal- en dictielessen aan onder andere de Juilliard School of Music in New York. Hij was tevens medeoprichter was de New York Opera Studio, een training programma voor jonge zangers. Verder presenteerde hij ieder jaar de Nico Castel International Master Singer Competition. De stem van Nico Castel is te horen op opnamen in de rol van Guillot de Morfontaine in ‘Manon’ van Massenet (EMI, 1970) Spalanzani/Frantz/Andres/Pitichinacchio in ‘Les Contes d’Hoffmann’ (EMI, 1973).

Braziliaanse sopraan Ida Miccolis overleden (95)

Op 1 juni 2015 is de Braziliaanse sopraan Ida Miccolis overleden.

Ida MiccolisIda Miccolis werd in 1924 of 1925 geboren en maakte in 1955 haar operadebuut als Mimì in ‘La Bohème’ van Puccini in het Theatro Municipal van Rio. Gedurende dertig jaren was zij de belangrijkste sopraan van het Theatro Municipal. Op haar hoogtepunt zong zij er 25 rollen per jaar. Voorbeelden zijn de titelrol in ‘Adriana Lecouvreur’ van Cilea, Ilarà in ‘Lo Sciavo’ en ‘Fosca’ van Carlos Gomes en de titelrol in ‘Tosca’, die zij in 1972 in Rio zong naast Carlo Bergonzi. In de opera’s van Verdi was zij te horen in onder andere de titelrol in ‘Aida’, Amelia in ‘Un Ballo in Maschera’ en de Leonora’s in ‘La Forza del Destino’ en ‘Il Trovatore’. Haar laatste optreden was in 1985 in het Theatro Municipal van Rio. Haar stem is vastgelegd op live-opnamen van onder andere ‘Fosca’ en ‘Lo Sciavo’ van Carlos Gomes.

Amerikaanse sopraan Ethel Semser overleden (98)

Op 4 juni 2015 is de Amerikaanse sopraan Ethel Semser overleden.

Ethel SemserEthel Semser werd in 1917 in Philadelphia geboren. Zij werkte in de Tweede Wereldoorlog als tolk voor de Joodse advocaat Robert Kempner, die tijdens de Nuremberg processen assistant U.S. chief counsel was. In 1949 verhuisde Ethel Semser naar Parijs. Daar zong zij in ‘The Consul’ van Menotti en andere hoofdrollen.
Haar stem is op opnamen vastgelegd in rollen als Amelia in ‘Un Ballo in Maschera’ van Verdi en de titelrol in ‘Alceste’ van Gluck en in de ‘Gurrelieder’ en ‘Pierrot Lunaire’ van Schoenberg. Haar repertoire omvatte verder rollen van Mozart en Wagner en werken van Schubert, Richard Strauss, Duparc, Schoenberg en Berg.
Ethel Semser beëindigde in 1974 haar carrière. Haar echtgenoot Charles Semser was beeldhoudend kunstenaar en schilder en in parken in Parijs staan werken van hem. Hij overleed in Parijs in 2011. Ethel Semser overleed in aan de gevolgen van een longontsteking in Penn Hospice in Rittenhouse. De begrafenis heeft op 8 juni 2015 in besloten kring plaatsgevonden.

Belgische mezzosopraan Lucienne Delvaux overleden (99)

Op 9 juni 2015 is de Belgische mezzosopraan Lucienne Delvaux overleden.

Lucienne DelvauxLucienne Delvaux werd op 10 oktober 1916 in Luik geboren. Zij studeerde in haar geboortestad en maakte haar operadebuut op 2 oktober 1947 in Gent als Gudule in de opera ‘De Bruid der Zee’ van Jan Blockx. Daarna zong zij drie seizoenen in Gent. In april, juni en november 1951 werkte zij in Nederland mee aan operaconcerten van het Rotterdams Opera Koor. In mei 1951 zong zij voor de AVRO radio in Hilversum Dalila in ‘Samson et Dalila’.
Van Gent ging zij naar Antwerpen en vervolgens naar De Munt Opera van Brussel. Daar zong zij in het seizoen 1953/1954 de titelrol in ‘Carmen’, de titelrol in ‘Orphée’ van Gluck, Fricka in ‘Die Walküre en Charlotte in ‘Werther’. In het seizoen 1954/1955 opnieuw Carmen, Orphée, Fricka, maar ook Dulcinée in ‘Don Quichotte’ van Massenet en Maddalena in ‘Rigoletto’. In 1959 was zij nogmaals terug in De Munt als La Première Prieure in ‘Dialogues des Carmélites’ van Poulenc. In het seizoen 1955/1956 zong zij bij de L’Opéra van Parijs Amneris in ‘Aida’, Dalila in ‘Samson et Dalila’ en Ortrud in ‘Lohengrin’. In Gent zou zij tot en met het seizoen 1962/1963 blijven zingen.
Verder maakte Lucienne Delvaux nog gastoptredens in Bordeaux, Toulouse, Strasbourg, Nantes en Nederland. Overige rollen in haar repertoire waren Cassandra in ‘Les Troyens’, Gertrude in ‘Hamlet’ van Thomas, Leonora in ‘La Favorite’, Azucena in ‘Il Trovatore’, Herodias in ‘Salome’, Brangäne in ‘Tristan und Isolde’ en Kundry in ‘Parsifal’. Tevens gaf zij nog concert- en oratoriumuitvoeringen in Nederland, Oostenrijk en Noord-Afrika. In de jaren zeventig nam zij afscheid van het operatoneel.
De stem van Lucienne Delvaux is vastgelegd in de rol van Gertrude op een integrale opname van ‘Hamlet’ onder leiding van André Cluytens uit 1969 en op twee CDs in de serie ‘Musique en Wallonie’ (MEW 0739-0740) met radio-opnamen van live-opvoeringen.

Cubaanse sopraan Estelita Santaló overleden (84)

Op 17 juni 2015 is de Cubaanse sopraan Estelita Santaló overleden.

Estelita SantaloEstelita Santaló werd op 8 april 1931 geboren. Zij maakte haar solodebuut bij Canal 2 van de Cubaanse televisie. Daarna trad zij met name op in het Teatro Nacional de Cuba, waar zij vooral muziek van Ernesto Lecuona zong. In Cuba nam zij het album ‘Aires de Cuba’ op met de liederen “María la O”, “Rosa la china”, “Aquellos ojos verdes”, “Mamá Inés”, “Mi canto rees tú”, “Una rosa de Francia”, “Blen, blen”, “Las flores son mis amores”, “Corazón” en “Mírame así”. In 1960 verliet zij Cuba en ging via Puerto Rico naar New York. In de Verenigde Staten zong zij titelrollen als Tosca, Aida en La Gioconda. Ook was zij te horen in zarzuela’s als ‘Luisa Fernanda’ en ‘La Verbena de La Paloma’. In 1961 nam zij in New York de liederen “La Bella Cubana” en “La Clave a Martí” op. Estelita Santaló overleed in haar appartement in New York.

Oekraïense tenor Vitaly Ishutin overleden (40)

Op 17 juni 2015 is de Oekraïense tenor Vitaly Ishutin om het leven gekomen.

Vitaly IshutinVitaly Ishutin werd in Oekraïne geboren. Gedurende vijf jaren was hij solist bij de Mariinsky Opera van St. Petersburg en was er te horen in opera’s als ‘Tosca’, ‘Die Zauberflöte’, ‘Schoppenvrouw’, ‘Le Nozze di Figaro’ en ‘Oorlog en Vrede’. Daarnaast was hij operadirecteur van de Primorsky Opera en Ballet in Vladivostok. Vitaly Ishutin overleed door een verkeersongeluk in Vladivostok. Zijn stoffelijk overschot zal worden overgeplaatst naar St. Petersburg om zijn fans de gelegenheid te bieden aan hem de laatste eer te bewijzen.

Franse bariton Franck Ferrari overleden (51)

Op 18 juni 2015 is de Franse bariton Franck Ferrari overleden.

Franck FerrariFranck Ferrari werd in 1963 in Nice geboren en zong hoofdrollen in belangrijke operahuizen. Zo was hij te horen in de Metropolitan Opera van New York als Escamillo in ‘Carmen’ (2001), in de L’Opéra de Paris als Golaud in ‘Pelléas et Mélisande’ (2004), Marcello in ‘La Bohème’ (2005), Paolo in ‘Simon Boccanegra’ (2006), de vier schurken in ‘Les Contes d’Hoffmann’ (2007) en Scarpia in ‘Tosca’ (2011) en in de Scala van Milaan als Capulet in ‘Roméo et Juliette’ van Gounod (2011). Franck Ferrari was Chevalier des Arts et des Lettres. Hij was al een aantal jaren ziek en overleed in zijn woonplaats Nice ten gevolge van een longaandoening.

Noorse sopraan Ina Kringlebotn overleden (31)

Op 21 juni 2015 is de Noorse sopraan Ina Kringlebotn overleden.

Ina KringlebotnIna Cecilie Nygaard Kringlebotn werd in 1983 in Oslo geboren. Zij studeerde aan de Noorse Muziekacademie en de Koninklijke Opera-academie van Kopenhagen en maakte haar operadebuut in 2007 bij de Noorse Opera als Valencienne in ‘Die lustige Witwe’. In 2010 werd zij ensemblelid van de Komische Oper in Berlijn en zong daar tot 2013 onder andere de Gravin in ‘Le Nozze di Figaro’, Eva in ‘Die Meistersinger von Nürnberg’, de titelrol in ‘Rusalka’, Micaëla in ‘Carmen’, Agathe in ‘Der Freischütz’, de Eerste Dame in ‘Die Zauberflöte’ en Juanita in ‘Der Kuhhandel’ van Kurt Weill. Verder gaf zij gastoptredens in in Monaco, Sceaux, Bilbao, Valladolid en Bremen en zong zij Sandrina in ‘L’Infedeltà Delusa’ van Haydn, Mimì in ‘La Bohème’ en Fortuna in ‘L’Incoronazione di Poppea’. Ina Kringlebotn was het nichtje van de Noorse sopraan Solveig Kringlebotn en overleed na een lang ziekbed.

Hongaarse tenor György Korondi overleden (79)

Op 30 juni 2015 is de Hongaarse tenor György Korondi overleden.

Gyorgy Korondi HoffmannGyörgy Korondi werd op 18 februari 1936 in de Hongaarse plaats Győr geboren. Hij studeerde tussen 1957 en 1959 aan het Béla Bartók Conservatorium in Boedapest en daarna bij Endre Rösler. Verder volgde hij masterclasses bij Tito Schipa, die in die tijd gastprofessor in Boedapest was. György Korondi maakte zijn operadebuut op 20 oktober 1962 in de titelrol van ‘Faust’ van Gounod in het Csokonai Theater van Debrecen. Bij dit gezelschap zou hij tot 1966 blijven werken. Op 10 september 1966 maakte hij zijn debuut bij de Hongaarse Staatsopera in Boedapest als Don Ottavio in ‘Don Giovanni’ van Mozart. Bij de Hongaarse Staatsopera zou hij tot aan zijn pensionering blijven zingen als eerste tenor in het Franse en Italiaanse repertoire. Zo zong hij rollen als Don Carlos, Lenski, Rodolfo, Alfredo en Almaviva. Hij werkte met zangeressen als Anna Moffo, Montserrat Caballé, Renata Scotto en Edda Moser en dirigenten als Ervin Lukács, János Ferencsik en Adam Medvecky. Meerdere malen trad hij ook op in het buitenland, zoals in Milaan, Parijs, Lyon, Helsinki, Moskou, Kiev en Praag. De stem van György Korondi is door het platenlabel Hungaroton vastgelegd op opnamen van Beethoven – ‘Symphony No.9’ (1974), Gounod – ‘Faust’ (hoogtepunten) (1975), Liszt – ‘Missa Solemnis’ (1977), Liszt – ‘Faust Symfonie’ (1979) en Haydn – ‘The Seven Last Words of Christ’; ‘Salve Regina in G major’ (1980).

Amerikaanse sopraan Gloria Lind overleden (90)

Op 9 juli 2015 is de Amerikaanse sopraan Gloria Lind overleden.

Gloria LindGloria Lind werd als Gloria Linari in Iowa geboren en studeerde zang in Chicago bij Rosa Raisa en Giacomo Rimini. Zij maakte haar debuut bij de Lyric Opera of Chicago in het openingsseizoen van 1954 en zou in Chicago gedurende drie jaren aan negen opera’s meewerken, waaronder als Musetta in ‘La Bohème’ van Puccini. Gloria Lind maakte op 22 januari 1957 haar debuut in de Metropolitan Opera van New York als Helmwige in ‘Die Walküre’. Zij zou in de Met met zeven rollen in 47 voorstellingen optreden, waaronder als Dritte Norn in ‘Götterdämmerung’, Frasquita in ‘Carmen’, Musetta in ‘La Bohème’ en Ortlinde in ‘Die Walküre’. Met de rol van Die Aufseherin in ‘Elektra’ zong zij op 30 april 1962 voor het laatst in de Met. Ook zong zij nog bij de New York City Opera. Na haar huwelijk in 1961 met Gavra Budishin woonde zij in Highwood, waar zij gedurende een aantal jaren het Little Opera Company of Highwood leidde. Twee jaren na het overlijden van Budishin in 1969 trouwde zij met John Bently. Daarna gaf zij zangles aan het American Conservatory of Music en vervolgens in Chicago. Met haar studenten trad zij nog op in concerten in onder andere Bulgarije, Roemenië, Hongarije en voormalig Joegoslavië. Glora Lind leed aan de ziekte van Alzheimer en overleed in haar woonplaats Highwood.

Oostenrijkse tenor Josef Hopferwieser overleden (77)

Op 9 juli 2015 is de Oostenrijkse tenor Josef Hopferwieser overleden.

Josef HopferwieserJosef Hopferwieser maakte – na zijn eerdere optredens in Duitsland – in 1970 zijn debuut aan de Wiener Staatsoper. In het seizoen 1973/1974 werd hij ensemblelid in Wenen en zong er tot aan zijn pensioen in 1998 in 472 voorstellingen. Hij werd benoemd tot Kammersänger van de Wiener Staatsoper. Josef Hopferwieser overleed in zijn woonplaats Graz.

Canadese tenor Jon Vickers overleden (88)

Op 10 juli 2015 is de Canadese tenor Jon Vickers overleden.

Jon Jon Vickers Bayreuth SiegmundJonathan Stewart Vickers werd op 29 oktober 1926 in Prince Albert in de Canadese provincie Saskatchewan geboren. Hij studeerde aan de Royal Conservatory in Toronto onder George Lambert en maakte zijn professionele debuut in 1956 in Stratford als Don José in ‘Carmen’. Hij maakte zijn debuut aan het Royal Opera House Covent Garden van Londen in 1957 als Riccardo in ‘Un Ballo in Maschera’ van Verdi en bleef in dat operahuis optreden tot in de jaren tachtig, waarbij hij rollen zong als Aeneas in ‘Les Troyens’, Radames in ‘Aida’, de titelrol in ‘Don Carlos’, ‘Samson’ van Händel, Florestan in ‘Fidelio’, Tristan in ‘Tristan und Isolde’, Canio in ‘Pagliacci’ en de titelrol in ‘Peter Grimes’ van Britten. Hij maakte zijn debuut aan de Bayreuther Festspiele in 1958 als Siegmund in ‘Die Walküre’ en zong daar de titelrol in ‘Parsifal’ in 1964. Zijn debuutrol aan de Metropolitan Opera was Canio in Pagliacci op 17 januari 1960. Hij zou in de Met in twintig seizoen in meer dan 225 voorstellingen zingen met 16 rollen. Zijn debuut in de Scala van Milaan was op 17 december 1960 als Florestan. Hij beëindigde zijn carrière in 1988. Jon Vickers leed aan de ziekte van Alzheimer en overleed in Ontario.
De stem van Jon Vickers is op talrijke platen opgenomen, waaronder in de titelrol van ‘Otello’ van Verdi (RCA). Er is beeldmateriaal beschikbaar van Vickers als Otello, Peter Grimes, Canio, Samson, Tristan en Don José.

Duitse bas-bariton Franz-Ferdinand Nentwig overleden (86)

Op 14 juli 2015 is de Duitse bas-bariton Franz-Ferdinand Nentwig overleden.

Franz-Ferdinand NentwigFranz-Ferdinand Nentwig werd op 23 augustus 1929 in Duisburg geboren. Hij studeerde zang aan de Musikhochschulen van Detmold, Hamburg en Essen en maakte zijn debuut in 1962 bij het Stadttheater Bielefeld. Een jaar later ging hij naar Freiburg en vanaf 1969 zong hij in Ulm. Van 1973 tot 1976 was hij geëngageerd door de Staatsoper Hannover. Tussen 1976 en 1987 trad hij op in de Wiener Staatsoper in rollen als de Holländer, Kurwenal in ‘Tristan und Isolde’, Barak in ‘Die Frau ohne Schatten’, Mandryka in ‘Arabella’, Jochanaan in ‘Salome’, Wotan in ‘Das Rheingold’ en ‘Die Walküre’ en Orest in ‘Elektra’. Bij de L’Opéra de Paris trad hij in 1981 op als Mandryka en in 1982 als Pizarro. Op 14 januari 1980 maakte hij zijn debuut in de Metropolitan Opera van New York als Don Pizarro in ‘Fidelio’ van Beethoven naast Jon Vickers als Florestan. Hij zou in de Met in ruim veertig voorstellingen zingen in rollen als de beide Wotans, Barak, Mandryka, Telramund in ‘Lohengrin’, Hans Sachs in ‘Die Meistersinger von Nürnberg’ en de Musiklehrer in ‘Ariadne auf Naxos’. Op 24 september 1981 nam Nentwig in de Met voor de derde akte van ‘Siegfried’ de rol van Wanderer over van Donald McIntyre. Franz-Ferdinand Nentwig woonde in Portugal, alwaar hij overleed.

Duitse sopraan Dorothee Fürstenberg overleden (79)

Op 19 juli 2015 is de Duitse sopraan Dorothee Fürstenberg overleden.

Dorothee FurstenbergDorothee Fürstenberg werd op 4 augustus 1935 in Schwelm geboren. Zij studeerde af aan de Berlijnse Musikhochschule bij Elisabeth Grümmer en was in eerste instantie in het seizoen 1965/1966 werkzaam bij de Kleine Oper van Berlijn. Aansluitend leiden verdere engagementen haar naar Gießen, Hannover en Gelsenkirchen. Van 1975 tot 1987/1988 was zij ensemblelid van het Staatstheater am Gärtnerplatz van München. Daar zong zij talrijke lyrische partijen, waaronder Marzelline in ‘Fidelio’, Frau Fluth in ‘Die lustigen Weiber von Windsor’, Die Baronin in ‘Der Wildschütz’, Nedda in ‘Pagliacci, Rosalinde in ‘Die Fledermaus, de titelrol in ‘Arabella’, Desdemona in ‘Otello’, Lisa in ‘Schoppenvrouw’, Agathe in ‘Der Freischütz’ en Jenny in ‘Aufstieg und Fall der Stadt Mahagonny. Vanaf het seizoen 1988/1989 tot aan het einde van het seizoen 1990/1991 had zij een gastcontract bij het Stadttheater Bern. Dorothee Fürstenberg overleed onverwacht in Dortmund.

Italiaanse bariton Mario Sereni overleden (87)

Op 15 juli 2015 is de Italiaanse bariton Mario Sereni overleden.

Mario SereniMario Sereni werd op 25 maart 1928 in de Italiaanse plaats Perugia geboren. Hij studeerde op de Accademia di Santa Cecilia in Rome en the Accademia Chigiana van Siena bij Mario Basiola. Hij maakte zijn professionele debuut in 1953 op het Maggio Musicale Fiorentino. Op 9 november 1957 debuteerde hij in de Metropolitan Opera van New York als Gérard in ‘Andrea Chénier’. Daar zong hij gedurende 27 seizoenen de belangrijkste partijen voor bariton in opera’s als ‘Ernani’, ‘Luisa Miller’, ‘Il Trovatore’, ‘La Traviata’, ‘Un Ballo in Maschera’, ‘La Forza del Destino’, ‘Don Carlo’, ‘Aida’, ‘La Gioconda’, ‘Cavalleria Rusticana’, ‘Manon Lescaut’, ‘La Bohème’, ‘Madama Butterfly’, ‘L’Elisir d’Amore’ en ‘Lucia di Lammermoor’. Verder gaf Sereni gastoptredens de Wiener Staatsoper, de Scala van Milaan, het Royal Opera House Covent Garden in Londen en het Teatro Colón in Buenos Aires. Mario Sereni nam in augustus 1986 afscheid van het operatoneel. Zijn stem is op talrijke studio-opnamen vastgelegd, waaronder ‘L’Elisir d’Amore’ (EMI, 1966) en ‘Lucia di Lammermoor’ van Donizetti (RCA, 1965), ‘Ernani’ (RCA, 1967), ‘La Traviata’ (EMI, 1959) en ‘Aida’ (EMI, 1967) van Verdi, ‘Andrea Chénier’ van Giordano (EMI, 1963) en ‘La Bohème’ (EMI, 1963), ‘Madama Butterfly’ (EMI, 1959), ‘La Rondine’ (RCA, 1966) en ‘Turandot’ (RCA, 1959) van Puccini. Mario Sereni leed aan de ziekte van Alzheimer en overleed in Perugia.

Tsjechische sopraan Ludmila Dvořáková overleden (92)

Op 30 juli 2015 is de Tsjechische sopraan Ludmila Dvořáková overleden.

Ludmila DvorakovaLudmila Dvořáková werd op 11 juli 1923 geboren in de Tsjechische plaats Kolín en studeerde van 1942 tot 1949 bij Jarmila Vavrdová aan het Conservatorium van Praag. Zij debuteerde in 1949 aan het theater van de Tsjechische stad Ostrava in de titelrol van de opera ‘Káťa Kabanová’ van Leoš Janáček. Van 1952 tot 1954 zong zij aan het Smetana Theater in Praag en van 1954 tot 1957 aan het Nationale Theater van Praag. Tegelijkertijd had zij tussen 1954 en 1959 een gastcontract bij het operahuis van Bratislava, de huidige hoofdstad van Slowakije.
Ludmila Dvořákova maakte in 1956 haar debuut bij de Wiener Staatsoper als Leonore in ‘Fidelio’ van Beethoven. Zij zou in Wenen in 30 voorstelling zingen, waaronder de Kostelnička in ‘Jenůfa’ van Janáček en Katerina Izmailova in de Weense première van de gereviseerde versie van ‘Lady Macbeth van Mtsensk’ van Shostakovich in 1965. In 1960 trad Ludmila Dvořákova in dienst bij de Berliner Staatsoper in Oost-Duitsland. In Bayreuth was zij tussen 1965 en 1971 in zes verschillende rollen te horen: Venus in ‘Tannhäuser’ (1965, 1966), Gutrune in ‘Götterdämmerung’ (1965, 1966, 1967), Brünnhilde in ‘Die Walküre’ en ‘Siegfried’ (1966, 1967), Ortrud in “Lohengrin’ (1968, 1971) en Kundry in ‘Parsifal’ (1969). Op 12 januari 1966 maakte zij haar debuut in de Metropolitan Opera van New York als Leonore in ‘Fidelio’ en gedurende drie achtereenvolgende seizoenen zong zij in de Met nog de rollen Isolde, Ortrud, Chrysothemis en Senta. Als ‘Götterdämmerung’-Brünnhilde maakte zij in 1966 haar debuut in de Royal Opera House Covent Garden van Londen. In 1984 nam zij met de rol van Isolde afscheid van de operabühne in Turijn. Ludmila Dvořáková kwam om het leven bij een brand in haar woning in Praag.

Amerikaanse sopraan Charlotte Holloman overleden (93)


Op 30 juli 2015 is de Amerikaanse sopraan Charlotte Holloman overleden.

Charlotte HollomanCharlotte Holloman werd als Charlotte Wesley op 24 maart 1922 in Washington geboren. Zij studeerde in 1941 af aan de Howard University en voltooide haar masters opleiding in zang en muziek in 1943 aan de Columbia University. Vervolgens maakte zij haar debuut in de New York Town Hall en won in 1961 een Rockefeller beurs die haar in staat stelde om in Londen en Berlijn te gaan studeren. Daarna zong zij onder andere in de operahuizen van Essen en Saarbrücken.
Uiteindelijk keerde zij terug naar de Verenigde Staten en gaf gedurende twee decennia les aan de Howard University van Washington. Charlotte Holloman overleed in haar woonplaats Washington aan borstkanker.

Amerikaanse sopraan Janet Cessna overleden (63)

Op 8 augustus 2015 overleed op 63-jarige leeftijd de Amerikaanse sopraan Janet Cessna. Zij zong in 1993 de titelrol in ‘La Wally’ bij De Nederlandse Opera.

Janet CessnaJanet Lee Cessna Cook werd op 10 januari 1952 in Hazel Park in de Amerikaanse staat Michigan geboren. Zij zong in eerste instantie onder de artiestennaam Adriana Vanelli rollen in opera’s van de componist Gian Carlo Menotti, waaronder de titelrol in ‘Juana, La Loca’ tijdens het Spoleto Festival (1984) en Annina in ‘The Saint of Bleecker Street’ bij de Opera Company of Philadelphia (1989).
Later zong zij onder haar meisjesnaam Janet Cessna in Carnegie Hall bij Vincent La Selva’s New York Grand Opera Company (1991). Verder zong zij te horen in titelrollen als ‘Madama Butterfly’ en ‘Tosca’ (Seattle, 1993).
Onder haar artiestennaam Adriana Vanelli was zij diverse malen te gast bij De Nederlandse Opera. Zo zong zij in het seizoen 1985/1985 de rol van Liù in ‘Turandot’ naast Cristina Deutekom in de titelrol en Pieter van den Berg als Timur en in het seizoen 1986/1987 de rol van Tatjana in ‘Jevgeni Onjegin’ naast Annett Andriesen als Larina. Als Janet Cessna was zij bij DNO in april en mei 1993 te horen in de titelrol van ‘La Wally’ van Catalani onder leiding van dirigent Graeme Jenkins en in een regie van Tim Albery naast Jerome Hines als Stromminger en Elena Vink als Walter.
In 1996 zong zij nog ook tijdens de Olympische Spelen in Atlanta
Janet Cessna overleed in Springfield in de Amerikaanse staat Missouri en is in die plaats op 13 augustus 2015 begraven.

Amerikaanse sopraan Camellia Johnson overleden (61)

Op 26 augustus 2015 is de Amerikaanse sopraan Johnson overleden.

Camellia JohnsonCamellia Johnson werd in 1954 in de Amerikaanse plaats Palatka geboren en was het enige kind van Baker en Emmanuel Johnson. Vader Emmanuel Johnson overleed toen Camellia Johnson 10 jaar oud was.
Camellia Johnson maakte haar debuut in de Metropolitan Opera van New York op 20 november 1985 als Lily in ‘Porgy and Bess’ van Gershwin. Zij zou in de Met tot en met 1994 in 52 voorstellingen optreden, als Lily en Serena in ‘Porgy and Bess’, de priesteres in ‘Aida’ en Madelon in ‘Andrea Chenier’.
Camellia Johnson maakte in december 1995 haar Lincoln Center recital debuut in de Alice Tully Hall. Verder trad verder op met het Saint Louis Symphony Orchestra, de Indianapolis Symphony, het Baltimore Symphony Orchestra, het Greater Bridgeport Symphony en het London Symphony Orchestra. Ook zong zij in het Witte Huis voor president Bill Clinton en president Barack Obama.
Toen twee jaren geleden haar moeder Bernice Baker ziek werd stopt Camellia Johnson met zingen en keerde terug naar haar geboorteplaats Palatka. Daar overleed Camellia Johnson op 26 augustus 2015 onverwachts aan hartfalen.

Roemeense bariton Dan Iordăchescu overleden (85)

Op 30 augustus 2015 is de Roemeense bariton Dan Iordăchescu overleden.

Dan IordachescuDan Iordăchescu werd op 2 juni 1930 in Vânju Mare geboren. Hij maakte zijn professionele operadebuut in Boekarest in 1949 en zong in meer dan 1000 voorstellingen in 61 landen. Iordăchescu trad op met artiesten als Plácido Domingo, Monserrat Caballe en Luciano Pavarotti in onder andere de Scala van Milaan, de Wiener Staatsoper, de Opéra de Paris, München, Berlijn, St. Petersburg, Los Angeles en New York. Zijn laatste optreden was in 2005. Dan Iordăchescu overleed na een ziekteperiode van twee jaren. De begrafenis vindt plaats op 2 september 2015 op de Bellu begraafplaats van Boekarest.

Roemeense sopraan Roxana Bageac overleden (35)

Op 14 september 2015 is de Roemeense sopraan Roxana Bageac overleden.

Roxana BageacRoxana Bageac werd op 15 september 1979 geboren. Zij was vanaf 2004 ensemblelid van het nationale theater voor Opera en Ballet Oleg Danovski Constanța en sinds 2006 eerste sopraan van het gezelschap. In het seizoen 2013/2014 zong zij Violetta in ‘La Traviata’, Liù in ‘Turandot’ en Adina in ‘L’Elisir d’Amore’. In het huidige seizoen zong zij nog Pamina in ‘Die Zauberflöte’ en Liù. Andere rollen van haar repertoire waren onder andere de titelrol in ‘Lucia di Lammermoor’, Konstanze in ‘Die Entführung aus dem Serail’ en Gilda in ‘Rigoletto’. Roxana Bageac overleed na een langdurige strijd tegen kanker in de Roemeense plaats Constanta.

Letse tenor Kārlis Zariņš overleden (85)

Op 23 september 2015 is de Letse tenor Kārlis overleden.

Karlis ZarinsKārlis Zariņš werd op 6 juli 1930 in Riga geboren. Hj studeerde aan het staatsconservatorium van Letland en maakte in 1960 zijn debuut bij de nationale opera van Letland. Daar bleef hij tot 2006 belangrijke rollen zingen.
Na zijn zangerloopbaan werd hij zangdocent en leidde hij de nationale opera van Letland in 1990-91.
Zariņš overleed na een langdurig ziekbed en zal op 29 september 2015 worden begraven.

Oostenrijkse tenor Erich Kuchar overleden (88)

Op 14 oktober 2015 is de Oostenrijkse tenor Erich overleden.

Erich KucharErich Kuchar werd op 5 januari 1927 in Wenen geboren. Hij was vooral bekend als buffotenor bij de Wiener Volksoper. Sinds 1974 droeg hij de titel Kammersänger en in 1984 werd hij tot erelid van de Weense Volksopera benoemd.
De basis voor zijn zangcarrière legde Kuchar bij de Wiener Sängerknaben en zijn debuut gaf hij in 1952 aan het Salzburger Landestheater. In 1954 werd hij aan het Gärtnerplatztheater in München geëngageerd en vanaf 1956 tot aan zijn pensionering in 1987 was hij verbonden als solozanger aan de Wiener Volksoper.

Welshe mezzosopraan Patricia Kern overleden (88)

Op 19 oktober 2015 is de Welshe mezzosopraan Patricia Kern overleden.

Patricia KernPatricia werd op 14 juli 1927 in Swansea, Wales, geboren. Zij studeerde van 1949 tot 1952 bij Gwynn Parry Jones aan de Guildhall School of Music and Drama in Londen.
In 1959 maakte zij haar debuut bij de Sadler’s Wells Opera in de titelrol van ‘Rusalka’ en was gedurende tien jaren ensemblelid bij dit gezelschap. Daar vierde zij grote successen in onder andere de titelrol van ‘La Cenerentola’, als Rosina in ‘Il Barbiere di Siviglia’, Isolier in ‘Le Comte Ory’ en Isabella in ‘L’Italiana in Algeri. Verder zong zij in het Sadler’s Wells Theatre in Londen op 29 november 1966 de rol van Josephine in de wereldpremière van ‘The Violins of Saint-Jacques’ van Malcolm Williamson.
Zij maakte haar debuut in het Royal Opera House Covent Garden in Londen als Zerlina in ‘Don Giovanni’ in 1967. Haar Amerikaanse debuut was in 1969 in Washington. Andere rollen van haar repertoire waren onder andere Iolante, Hänsel en Cherubino.
Patricia Kern gaf les aan de University of Toronto en leerlingen van haar waren onder anderen James Westman, Russell Braun, Brett Polegato, Jean Stilwell en Kimberly Barber.
Haar stem is vastgelegd op opnamen van ‘Manon’ van Massenet (1990) en ‘Madrigalen’ van Monteverdi (1998).)

Amerikaanse bas-bariton Richard Cowan overleden (57)

Op 16 november 2015 is de Amerikaanse bas-bariton Richard Cowan overleden.

Richard CowanRichard Cowan werd op 24 december 1957 in de plaats Euclid in de Amerikaanse staat Ohio geboren en studeerde in 1981 af aan de Indiana University School of Music. Hij zong in eerste instantie bij de Central City Opera en het Michigan Opera Theatre, waarna hij in 1983 werd geëngageerd door de Lyric Opera of Chicago. Daar maakte hij zijn debuut als De Priester in ‘Lady Macbeth van Mtsensk’ en zong hij rollen in ‘Arabella’ en ‘Die Frau ohne Schatten’, Antony in ‘Antony and Cleopatra’ van Barber (1991) en John Sorel in ‘The Consul’ van Menotti (1996).
In 1985 was Richard Cowan finalist van de Metropolitan Opera National Council Auditions. Ook in dat jaar maakte hij zijn Europese debuut en zong hij op uitnodiging van Bruno Bartoletti de Tierbändiger en Ein Athlet in ‘Lulu’ van Berg tijdens de Maggio Musicale van Florence. In Parijs won hij Cowan in 1987 de Grand Prix van het Concours International de Chant.
Richard Cowan maakte op 24 september 1990 zijn debuut bij de Metropolitan Opera van New York tijdens de seizoensopening als Schaunard in ‘La Bohème’. Hij zou de rol in dat seizoen acht maal zingen. Later zong hij in de Met nog zes maal de titelrol in ‘Don Giovanni’ en vijf maal Guglielmo in ‘Così fan tutte’. Andere rollen van zijn repertoire waren ‘Blauwbaards Burcht’ van Bartók (Deutsche Oper van Berlijn, Opera de Genève, Melbourne, Luik en de RAI in Turijn), Escamillo in ‘Carmen’ (Chicago en Toronto), Jochanaan in ‘Salome’ (Miami, Minneapolis en Vancouver) en Nick Shadow in Stravinsky’s ‘The Rake’s Progress’ (Spoleto Festival).
Richard Cowan richtte in 1998 het operafestival Lyrique en Mer van het Bretonse eiland Belle-Île-en-Mer op en was zelf artistiek directeur van het festival. Hij regisseerde zelf producties bij het citadel Vauban op het eiland, waaronder ‘Otello’, ‘Rigoletto’, ‘La Traviata’, ‘Don Giovanni’, ‘Così fan tutte’, ‘Le Nozze di Figaro’, ‘Dido and Aeneas’, ‘La Cenerentola’ en ‘Carmen’. Verder gaf hij zangles op de Roosevelt University in Chicago, de Northern Kentucky University en de Carnegie Mellon University.
De stem van Cowan is vastgelegd op studio-opnamen van ‘La Bohème’ op Erato (1988) en ‘Madama Butterfly’ op Sony (1995). Richard Cowan overleed in Pittsburgh in de Amerikaanse staat Pennsylvania.

Amerikaanse bas-bariton Daniel Ferro overleden (94)

Op 18 november 2015 is de Amerikaanse bas-bariton Daniel Ferro overleden.

Daniel FerroDaniel Ferro werd op 10 april 1921 in New York als Daniel Eisen geboren. Hij studeerde in 1948 af aan de Juilliard School of Music en vervolgens aan de Columbia University. Hij ontving een beurs, waarmee hij aan het Mozarteum in Salzburg en aan de Accademia Musicale Chigiana in Siena en de Accademia Santa Cecilia in Rome ging studeren. Rond deze tijd veranderde hij zijn achternaam Eisen in de Italiaanse vertaling Ferro. Begin jaren vijftig was Ferro ensemblelid van het operagezelschap van Graz en zong er onder andere Truchseß von Waldburg in ‘Mathis der Maler’ en Titurel in ‘Parsifal’.
Ferro keerde in 1956 terug naar de Verenigde Staten en werd Associate Professor voor zang aan de Butler University in Indiana. In de jaren zestig kwam hij weer naar New York en gaf eerst les aan het Hunter College en later als afdelingshoofd aan de Manhattan School of Music. Gedurende die tijd zong hij ook nog in musicals en opera’s, waaronder een herneming van ‘The Saint of Bleecker Street’ in New York en concertante uitvoeringen van ‘Werther’ in Carnegie Hall en ‘Guillaume Tell’ in Lincoln Center.
Ferro werd lid van de faculteit van de Juilliard School in 1972 en vervulde deze betrekking tot aan zijn emeritaat in 2006. Daarna gaf hij daar masterclasses. Naast zijn werkzaamheden aan de Juilliard School gaf hij ook les in zijn privéstudio New York en tijdens masterclasses aan het Conservatoire de Musique van Montréal, het Royal Conservatory of Music in Toronto, het Conservatorium van Shanghai, de Kungliga Musikhögskolan in Stockholm en de Accademia Musicale Chigiana in Siena. In Frankrijk gaf hij les aan de Opéra de Paris, het Conservatoire de Paris en de Fondation Royaumont in Parijs. In 1988 werd hij in Frankrijk benoemd tot Officier de l’Ordre des Arts et des Lettres.
Ferro stichtte in 1995 het Daniel Ferro Vocal Program, dat iedere zomer in de plaats Greve in Chianti in de Italiaanse provincie Florence wordt gehouden en waarvan hij artistiek directeur was. Het festival bevat masterclasses en privélessen voor jonge zangers en uitvoeringen in het Castello di Verrazzano en op de pleinen en in de kerken van de stad. In 2011 werd tijdens het festival Ferro’s negentigste verjaardag gevierd.
Leerlingen van Ferro waren onder anderen Kathleen Battle, Patricia Brooks, Rosalind Elias, Evelyn Lear, Thomas Stewart, Richard Stilwell, Alan Titus en Ruth Welting. De uitvaart van Daniel Ferro zal gehouden worden op 30 november 2015 op Temple Shaaray Tefila in New York.

Oostenrijkse bariton Herbert Prikopa overleden (80)

Op 8 december 2015 is de Oostenrijkse bariton Herbert Prikopa overleden.

Herbert PrikopaHerbert Prikopa werd op 30 november 1935 in Wenen geboren. Na zijn studie harmonieleer, compositie en directie begon hij in 1955 als koorrepetitor aan de Volksoper van Wenen. Daarnaast bewees hij als zanger bij de Wiener Kammeroper, als toneelspeler bij het Theater in der Josefstadt en als cabaretier zijn talenten. Vanaf 1957 zong hij bij de Volksoper met 90 hoofdrollen in rond 3500 voorstellingen. Belangrijke partijen waren de Knusperhexe in ‘Hänsel und Gretel’, Napoleon in ‘Háry Janos’ van Kodály, Jack O’Brien in ‘Aufstieg und Fall der Stadt Mahagonnny’, Ollendorf in ‘Der Bettelstudent’, Zsupán in ‘Der Zigeunerbaron’, Pappacoda in ‘Eine Nacht in Venedig’, Kagler en Fürst Ypsheim in ‘Wiener Blut’, Lambertuccio in ‘Boccaccio’, Bobinet in ‘Pariser Leben’, Basil in ‘Der Graf von Luxemburg’, Feri Bácsi in ‘Die Csárdásfürstin’, Fürst Populescu in ‘Gräfin Mariza’, Doolittle in ‘My Fair Lady’ en Maxl Green in de Oostenrijkse première van ‘Show Boat’. Tevens was hij dirigent van uitvoeringen van ‘Boccaccio’, ‘Die Fledermaus’, ‘Pariser Leben’, ‘Die lustige Witwe’ en ‘Il Barbiere di Siviglia’. Ook trad Prikopa op in zo’n twintig speelfilms.
Sinds 1987 was Herbert Prikopa Ehrenmitglied van de Volksoper in Wenen. Hij overleed na een lang ziekbed in zijn geboortestad.

Amerikaanse sopraan Mattiwilda Dobbs overleden (90)

Op 8 december 2015 is de Amerikaanse sopraan Mattiwilda Dobbs overleden.

Mattiwilda DobbsMattiwilda Dobbs werd op 11 juli 1925 in Atlanta geboren. Zij studeerde in New York bij Lotte Lehmann en won de John Hay Whitney Fellowship beurs, waarmee ze in Parijs bij Pierre Bernac ging studeren. Na het winnen van het Internationale Gesangswettbewerb in Genève in 1951 maakte zij een jaar later haar professionele operadebuut in het Holland Festival in de titelrol van ‘Le Rossignol’ van Stravinsky.
Op 4 maart 1953 was zij met haar optreden als Elvira in ‘L’Italiana in Algeri’ de eerste zwarte zangeres die zong in de Scala van Milaan. In oktober van dat jaar maakte zij haar debuut in het Royal Opera House Covent Garden van Londen als de Waldvogel in ‘Siegfried’. Zij debuteerde op 9 november 1956 als Gilda in ‘Rigoletto’ aan de Metropolitan Opera van New York. In de Met zong zij in 29 voorstellingen met zes rollen, met inbegrip van Olympia, Konstanze, Oscar, Zerlina en Lucia di Lammermoor. Haar laatste optreden in de Met was op 3 februari 1964. Tevens was Dobbs tussen 1961 en 1963 ensemblelid van de Staatsoper Hannover, waar zij in het voorjaar van 1961 debuteerde als Olympia.
Mattiwilda Dobbs gasteerde verder bij De Munt in Brussel (1954), de San Francisco Opera (1955), het Bolschoi-Theater in Moskou (1959), het Teatro Comunale in Florence (1961), de Wiener Staatsoper (mei 1963 als Zerbinetta) en de L’Opéra de Paris. Zij weigerde voor gesegregeerd publiek op te treden en maakte daarom hij debuut in haar geboorteplaats Atlanta pas in 1962.
In 1957 trouwde zij met de Zweedse journalist Bengt Janzon, ging in Stockholm wonen en gasteerde tussen 1957 en 1973 meerdere keren bij de Koninklijke Opera van Stockholm.
Mattiwilda Dobbs nam in 1971 afscheid van het podium en gaf daarna les aan de University of Texas – als eerste Afrikaans-Amerikaanse docente – tussen 1972 en 1974. Vervolgens gaf zij in 1975 en 1976 zangonderwijs aan der University of Illinois, in 1976 en 1977 aan de University of Georgia en tussen 1977 en 1991 aan de Howard University in Washington.
Haar stem is door diverse platenlabels vastgelegd op studio-opnamen: door Nixa (‘Les Pêcheurs de Perles’), DGG (hoogtepunten ‘Les Contes d’Hoffmann’), HMV (Konstanze in ‘Die Entführung aus dem Serail’), Decca (hoogtepunten ‘Porgy and Bess’), Hope (Oscar in ‘Un Ballo in Maschera’), EJS (‘La Jolie Fille de Perth’) en MMS (Zerlina in ‘Don Giovanni’ en Olympia in ‘Les Contes d’Hoffmann’).
Mattiwilda Dobbs overleed in een verzorgingshuis in Atlanta, waar zij sinds 2013 woonde.

Duitse mezzosopraan Stella Doufexis overleden (47)

Op 16 december 2015 is de Duitse mezzosopraan Stella Doufexis overleden.

Stella DoufexisStella Doufexis werd op 1 januari 1968 in Frankfurt geboren. Zij studeerde aan de Hochschüle der Künste in Berlijn bij Ingrid Figur en tevens bij Anna Reynolds. Verder volgde zij masterclasses bij Dietrich Fischer-Dieskau en Aribert Reimann.
Stella Doufexis was tussen 1995 en 1997 ensemblelid in Heidelberg, waar zij rollen zong als Cherubino in ‘Le Nozze di Figaro’, Dorabella in ‘Così fan tutte’, Niklausse in ‘Le Contes d’Hoffmann’, Hänsel in ‘Hänsel und Gretel’, Orfeo in ‘Orfeo ed Euridice’ van Gluck, Rosina in ‘Il Barbiere di Siviglia’ en de Duitse première van ‘The Second Mrs Kong’ van Birtwistle.
Zij zong bij de Deutsche Staatsoper Unter den Linden in Berlijn in ‘L’Isola Disabitata’ van Haydn en in de Komische Oper in Berlijn titelrollen in ‘Carmen’ van Bizet en ‘Serse’ van ‘Händel’ en Octavian in ‘Der Rosenkavalier’. Octavian zong zij ook bij de Opera Vlaanderen en de Scottish Opera. Verder trad zij op in De Munt van Brussel als Ramiro in ‘La Finta Giardiniera’ van Mozart, als Branghien in ‘Le Vin Herbé’ van Martin en in ‘Die Zauberflöte’. Ook nog zong zij Meg Page in een uitvoering van ‘Falstaff’ onder leiding van Claudio Abbado in Ferrara, die werd uitgezonden op de televisie.
Vanaf begin 2014 gaf Stella Doufexis ook les aan de Robert-Schuman Hochschule in Düsseldorf. Zij overleed na een langdurige ziekte.
De stem van Stella Doufexis is vastgelegd op diverse opnamen, waaronder voor het label Hyperion ‘Fauré; The Complete Songs’, ‘Soirées Musicales’ van Rossini en ‘Schumann; The Complete Songs’. Verder voor Sony de ‘Mis in c-klein’ van Mozart, voor DG ‘Falstaff’, voor Harmonia Mundi ‘Liebeslieder-Walzer’ van Brahms en voor Berlin Classics de recitalalbums ‘Nuits d’Éte’ met liederen van Berlioz, Chausson en Ravel en ‘Poème’ met liederen van Debussy.

Nederlandse alt Aafje Heynis overleden (91)

Op 16 december 2015 is de Nederlandse alt Aafje Heynis overleden.

Aafje HeynisAafje Heynis werd op 2 mei 1924 in het Noord-Hollandse Krommenie geboren. Zij had van 1946 tot 1949 zangles van de pedagoge Aaltje Noordewier-Reddingius en deed Staatsexamen Zang in 1948. Op 16 januari 1946 trad zij al voor het eerst op in het Concertgebouw van Amsterdam toen zij meewerkte aan een bijeenkomst van de Communistische Partij van Nederland. Haar professionele debuut in Concertgebouw maakte zij op 8 april 1952 in de ‘Matthäus Passion’ van Bach naast Jo Vincent. Aafje Heynis kreeg daarna vooral bekendheid als oratoriumzangeres en vertolkte werken van Bach, Beethoven (Symfonie Nr.9), Brahms (‘Alt-Rapsodie’), Händel (‘Messiah’), Mahler (Symfonie Nr.2) en Vivaldi (‘Stabat Mater’).
Slechts sporadisch trad zij op in opera’s. Zo zong zij in 1958 in de Kunstmaand in de Stadsschouwburg van Amsterdam de rol van Nanette in ‘Der Wildschütz’ van Lortzing, in 1965 bij de VARA-Matinee in het Concertgebouw te Amsterdam de Tweede Coryphée in ‘Assassinio nella Cathedrale’ van Pizzetti en in 1969 bij De Nederlandse Operastichting de rol van Cornelia in ‘Giulio Cesare’ van Händel.
Aafje Heynis werkte met bekende dirigenten als Eduard van Beinum, Bernard Haitink, Otto Klemperer, Charles Munch en Wolfgang Sawallisch. Verder nam zij talrijke platen op voor het label Philips.
Het laatste optreden van Aafje Heynis was op 19 december 1983. Daarna gaf zij nog zangles aan onder anderen Charlotte Margiono. Aafje Heynis overleed in een zorgcentrum in Huizen.

Necrologie