REPORTAGE: 25ste sterfdag bas Gerard Krake

15-12-2015

Op 15 december 1990 overleed de Nederlandse bas Gerard Krake.

 

Gerard Krake werd op 7 december 1930 als Gerardus Johannes Ambrosius Krake in Enschede geboren.

1955
Gerard Krake maakte op 5 april 1957 bij De Nederlandse Opera (DNO) zijn solodebuut in de rol van Un Frate in ‘Don Carlos’ van Verdi. Deze rol zou hij bij DNO in de seizoenen 1958/1959 en 1959/1960 herhalen.

1960
Gerard Krake werd in het seizoen 1961/1962 ensemblelid van Opera Forum.

“Uit de z.g. „Nachwuchs” zijn in de loop van de jaren enkele krachten uit het gezelschap naar voren gekomen, die in het nieuwe repertoire solo-rollen zullen vervullen. […] van de heren: […] Gerard Krake” (Nieuwsblad van het Noorden; 18-8-1961).

De eerste partij voor Gerard Krake bij Opera Forum was Jaroskin in ‘Der letzte Walzer’ van Oscar Straus in de eerste helft van het seizoen 1961/1962:

“De kleine partijen vervulden Gerda Averink, Mia Kroes, Joke Knaap, Ans Beverdam, Max van Weegberg, Henk Eitink, Gerard Krake en Gerard Rückert zeer verdienstelijk” (Nieuwsblad van het Noorden; 25-10-1961)

Voorts zong Krake in dat eerste seizoen bij Forum een aantal malen de rol van Herman in ‘Les Contes d’Hoffmann’ na de première in Enschede op 26 december 1961 (1).

In het seizoen 1962/1963 was Krake terug bij DNO. Op 31 augustus 1962 zong hij bij dit gezelschap in ‘Cavalleria Rusticana’ van Mascagni en één van de Paesani in ‘Pagliacci’ van Leoncavallo (1).

In dat seizoen zong hij ook bij Opera Forum de rol van Dr. Blind in ‘Die Fledermaus’ van Johann Strauss jr. vanaf de première in Enschede op 6 september 1962 (1).

Verder zong hij bij Forum in dat seizoen nog de rol van Micha in ‘Die verkaufte Braut’ van Smetana:

“Gerard Krake en Ans Groen traden als zijn ouders maar weinig op de voorgrond door de regie, die Paul Pella overigens voortreffelijk verzorgde” (Nieuwsblad van het Noorden; 1-2-1963)

Tenslotte was hij bij Forum in dat seizoen nog te bewonderen als de 2. Lakei van de Marchallin in ‘Der Rosenkavalier’ (1).

In het seizoen 1963/1964 was Gerard Krake opnieuw bij DNO. Op 21 augustus 1963 zong hij tijdens de seizoensopening van DNO Un Araldo in ‘Rigoletto’ van Verdi naast Wilma Driessen als Gilda (De Telegraaf; 17-8-1963).

En een dag later op 22 augustus 1963 zong hij bij DNO opnieuw in ‘Cavalleria Rusticana’ / ‘Pagliacci’ (De Telegraaf; 24-8-1963).

Ook trad hij dat seizoen bij DNO nog op in de rol van Skula in ‘Vorst Igor’ van Borodin:

“bitter nodige contrastwerking werd met succes tot stand gebracht door de helle tenor van Rudolf Kat en de buffobas van Gerard Krake als de twee deserteurs, die vlot en krachtig hun rol speelden” (De Tijd De Maasbode; 15-11-1963).

“Ook in de rollen die min of meer aan de periferie liggen, hoorde en zag men nieuwe mensen en speciaal de beide Gudokspelers: Gerard Krake en Rudolf Kat zou men willen memoreren” (De Telegraaf; 16-11-1963)

“Ook de kleinere partijen waren sterk bezet, in het bijzonder noemen we nog het duo Skula-Eroschka, dat zijn komische noot op zeer natuurlijke wijze verwezenlijkt kreeg van Gerard Krake en Rudolf Kat” (Het Vrije Volk; 3-12-1963)

Daarnaast zong hij in dat seizoen bij DNO de rol van Oronte in ‘Die Schule der Frauen’ van Rolf Liebermann:

“terwijl de kleine; partijen van Oronte en Georgette door Gerard Krake en Sophia van Santé (sic) met kennis van zaken werden gespeeld en gezongen” (Het Vrije Volk; 17-3-1964)

Tevens trad hij in dat seizoen bij DNO nog op als Ein Diener des Tempels in ‘Iphigenie auf Tauride’ van Gluck. Hiervan bestaat een geluidsopnamen:

“Zes solisten van de Nederlandse Opera, van wie vijf veelbelovende jongeren, zorgden voor een uitstekende afronding van het geheel. Het waren Nelly Morpurgo, Marijke Franssen, Sophia van Sante, Jennie Veeninga, Henk Smit en Gerard Krake” (Het Vrije Volk; 22-6-1964)

De overige rollen die hij bij DNO in dat seizoen nog zong waren Onuphrie in ‘Der Bettelstudent’ van Millöcker, Luther in ‘Les Contes d’Hoffmann’, Simon in ‘ I Quattro Rusteghi’ van Wolf-Ferrari, Un Carceriere in ‘Tosca’, de 2. Gefangener in ‘Fidelio’, Un Frate in ‘Don Carlos’ en Benoit in ‘La Bohème’ (1).

In het seizoen 1964/1965 zong Krake bij DNO op 26 augustus 1964 opnieuw in de seizoensopening ‘Rigoletto’ de rol van Un Araldo naast Wilma Driessen als Gilda. Hiervan bestaat een geluidsopname.

1965
Verder herhaalde Krake dat seizoen bij DNO zijn rollen Benoit, zong Zuniga in ‘Carmen’, Nourabad in ‘Les Pêcheurs de Perles’, Angelotti in ‘Tosca’, Un Notario in ‘Don Pasquale’, 2. Geharnischter in ‘Die Zauberflöte’, Onuphrie en Il Commissario Imperiale in ‘Madama Butterfly’ (1).

Tevens zong hij in dat seizoen bij DNO de rol van Un Notario in ‘Don Pasquale’, die op 22 augustus 1965 door de AVRO op de televisie werd uitgezonden:

“Men hoort in de diverse rollen Pieter van den Berg als Don Pasquale, Paolo Gorin als Dottore Malatesta, Wilma Driessen als Norina, Ettore Babini als Ernesto, Gerard Krake als de Notaris” (Nieuwsblad van het Noorden; 19-8-1965)

In het seizoen 1965/1966 zong Krake bij De Nederlandse Operastichting (DNO) op 17 november 1965 in de seizoensopening ‘Der Rosenkavalier’ de rol van de 4. Kellner (De Telegraaf; 28-10-1965).

Daarnaast trad hij bij de Stichting in dat seizoen nog op als Antonio in ‘Le Nozze di Figaro’:

“Vrijdagavond 28 januari geeft de Nederlandse Operastichting in de Amsterdamse Stadsschouwburg haar eerste opvoering van’Le Nozze di Figaro’ van Mozart […] De rolverdeling is als volgt: Figaro Heinz Blankenburg, Susanna Marilyn Tyler, doctor Bartolo Pieter van den Berg, Marcellina Mimi Aarden, Cherubino Cora Canne Meijer, graaf Almaviva Tom Krause, gravin Almaviva Maria van Dongen, don Basllio John van Kesteren of John van Ree, Antonio Gerard Krake, don Curzlo Simon van Trirum” (De Tijd; 19-1-1966)

Tevens zong hij bij de Stichting in dat seizoen de rol van L’Hôtelier in ‘Manon’ van Massenet” (De Telegraaf; 16-2-1966).

In het seizoen 1966/1967 zong Krake bij DNO als Ein alter Diener in ‘Elektra’. Hiervan bestaat een geluidsopname.

Gerard_Krake_c_Stadsschouwburg Sittard-GeleenIn het seizoen 1967/1968 was Krake terug bij Opera Forum en bleef vervolgens bij dit gezelschap gedurende negen seizoenen. Zijn eerste optreden bij Forum in dat seizoen was als de Koper in de opera ‘De Uitdrager’ van Jan Wisse (1).

Ook was hij dat seizoen bij Forum nog te horen als Oronte in ‘Die Schule der Frauen’ van Rolf Liebermann:

“Gerard Krake zorgt voor een bevredigende Oronte” (Het Vrije Volk; 10-2-1969)

In het seizoen 1968/1969 alterneerde hij bij Opera Forum in de rollen van Mitjoecha en Tsernjakowski in ‘Boris Godoenov’ en zong hij Kromow in ‘Die lustige Witwe’ en Il Commissario Imperiale in ‘Madama Butterfly’ (1).

In het seizoen 1969/1970 zong hij bij Opera Forum de rol van de 4. Brabantische Edle in ‘Lohengrin’:

“Medewerkenden zijn: Gerard Groot, Jacob Roden. Mizzi van der Lanz, Bert Bijnen, Marijke van der Lugt, Frans Boek, Peter van Zon, Carel Swagerman, Max van Weegberg, Gerard Krake” (Nieuwsblad van het Noorden; 4-11-1969)

Verder trad hij bij Forum in dat seizoen nog op in de rollen van Kromow, Il Commissario Imperiale, Lord Syndham in ‘Zar und Zimmermann van Lortzing en De Reiziger in ‘Curlew River’ van Britten (1).

1970
In het seizoen 1970/1971 was Krake bij Opera Forum te horen als Dr. Blind en Benoit (1).

Ook trad hij opnieuw op als De Reiziger in ‘Curlew River’ van Britten:

“Gerard Krake als de reiziger […] tot voortreffelijke prestaties kwam” (Leeuwarder Courant; 11-5-1971)

In het seizoen 1971/1972 zong Krake bij Forum de rol van Ossip in ‘Der Revisor’ van Werner Egk:

“waren scherpe karakteristieken van Gerard Krake” (Nieuwsblad van het Noorden; 5-11-1971)

Tevens trad hij bij Opera Forum in dat seizoen op als Tschang in ‘Das Land des Lächelns’ van Lehár:

“Hoofdrollen: Christina Harvey, Antoinette Tiemessen, Urs Guldimann, Anton Trommelen, Gerard Krake” (Nieuwsblad van het Noorden; 22-1-1972)

In het seizoen 1972/1973 zong hij bij Forum de rol van Kálmán Zsupán in ‘Der Zigeunerbaron’ van Johann Strauss jr.:

“Frans Boek (graaf Carnero) en Gerard Krake (zigeunerbaas Zsupan) gaven met bekwame stem geslaagde typeringen van grappige rollen” (Nieuwsblad van het Noorden; 17-10-1972)

“Ook de komische tenor [sic] Gerard Krake als Zsupan, de dikke varkensfokker, mocht er zijn” (Leeuwarder Courant; 8-2-1973)

Rond kerst 1972 kon men Krake bij Forum bewonderen in ‘Amahl and the Nightvisitors’ van Menotti (Nieuwsblad van het Noorden; 27-12-1972).

Verder hoorde men hem in dat seizoen bij Forum als Sparafucile in ‘Rigoletto’, De Reiziger in ‘Curlew River’ en alterneerde hij als Bartolo en Basilio in ‘Il Barbiere di Siviglia’ (1).

In het seizoen 1973/1974 was hij bij Opera Forum te horen als Crespel in ‘Les Contes d’Hoffmann’ (Nieuwsblad van het Noorden; 9-10-1973).

Tevens zong hij bij Forum in dat seizoen nog Basilio in ‘Il Barbiere di Siviglia’:

“Afgezien van een redelijke partij van Gerard Krake valt over de kleinere rollen niet veel beters te melden” (Nieuwsblad van het Noorden; 26-10-1973)

1975
In het seizoen 1974/1975 trad Krake bij Opera Forum op als de Dorpsrechter in ‘Jenufa’ van Janacek:

“Medewerkenden zijn: Hebe Dijkstra, Marius Kemler, Harry France, Marijke van der Lugt, Irene Lensky, Frans Boek, Gerard Krake” (Nieuwsblad van het Noorden; 15-1-1975)

Verder zong hij bij Opera Forum in dat seizoen nog de Sagrestano in ‘Tosca’:

“Gerard Krake maakte van de koster ook nog een aardige creatie” (Nieuwsblad van het Noorden; 21-1-1975)

Op 22 februari 1975 zong hij bij Forum in de Groote Schouwburg in Rotterdam nog de Minister-President in ‘Der Zarewitsch’ van Lehár (Het Vrije Volk; 12-2-1975).

In het seizoen 1975/1976 wordt voor het laatst melding gemaakt van een optreden van Gerard Krake bij Opera Forum. Op 28 april 1976 zong hij opnieuw de Sagrestano in ‘Tosca’ in Leeuwarden:

“Van de bijrollen mogen speciaal genoemd worden Gerard Krake als de krakkemikkige koster” (Leeuwarder Courant; 29-4-1976)

Rond die tijd begon Gerard Krake zijn werkzaamheden als schouwburgdirecteur in Winterswijk.

1980
Krake werd per 1 januari 1982 directeur van de schouwburg in Sittard:

“De nieuwe direkteur is 50 jaar en is sinds zeven jaar direkteur van de schouwburg in Winterswijk” (Limburgsch dagblad; 1-10-1981)

1990
Overlijdensadvertentie Gerard Krake Limburgs Dagblad  18-12-1990
Gerard Krake zou deze functie bijna negen jaren bekleden tot zijn onverwachte overlijden kort na zijn 60ste verjaardag in Sittard. Hij werd op 20 december 1990 gecremeerd in Geleen.

© foto’s Stadsschouwburg Sittard-Geleen

(1) 7. Annalen van de Operagezelschappen in Nederland [eindred. Piet Hein Honig] (Amsterdam: Theater Instituut Nederland, 1996)

Reportage