REPORTAGE: 100ste geboortedag bariton Antoon Huijsman

18-02-2015

De Nederlandse bariton Antoon Huijsman werd op donderdag 18 februari 1915 als Antonius Johannes Huijsman te Zaandam geboren.

Zijn vader Johannes Huijsman was pakhuisknecht toen hij op 23 mei 1914 in Edam op 24-jarige leeftijd trouwde met de 22-jarige Volendamse Maria Pelk. Antoon kwam uit een groot gezin van 8 jongens en 1 meisje.

1935
Antoon Huijsman woonde na zijn diensttijd in de Burgemeester van der Stadtstraat 82 te Zaandam en werkte als machinebankwerker bij de artillerie-inrichting “Hembrug”. Als hobby zong hij bij het “Zaans-vocaal-kwintet” en bij het plaatselijke operettegezelschap onder leiding van Johan Thomas. De eerste grote rol van Antoon Huisman als solist was Czaar Peter in ‘Zar und Zimmermann’ van Albert Lortzing.

1940
Antoon Huijsman trouwde op woensdag 31 januari 1940 in Zaandam met Antonia Barbara van Biljouw. Zij kregen drie kinderen.

1950
Hij ging begin jaren vijftig studeren aan het Conservatorium te Amsterdam en hij betaalde zijn studie en zijn gezin door tussen 1953 en 1955 te zingen in het Sonora Sextet in de Snip & Snap Revue van René Sleeswijk.

1955
Antoon Huijsman werd in 1958 door de directeur van de Koninklijke Vlaamse Opera (KVO) Mina Bolotine aangenomen als eerste bariton. Mina Bolotine was op 20 april 1904 als Wilhelmina Louise Verhoeven geboren in Antwerpen, had als mezzosopraan vanaf 1937 in de Munt gezongen en in 1954 en 1955 opgetreden in Bayreuth. Antoon Huijsman verhuisde met zijn gezin vervolgens naar Deurne, vlak bij Antwerpen en zong gedurende vier seizoen bij de KVO. Zijn eerste productie bij de KVO was in het seizoen 1958/1959 in ‘L’Arlesiana’ van Cilea.

1960
Antoon Huijsman zong in het seizoen 1959/1960 bij de KVO als Don Fernando in ‘Fidelio’ van Beethoven en als Carlo in ‘La Forza del Destino’.

In het seizoen 1960/1961 werkte hij bij de KVO mee in de titelrol van de opera ‘Egmont‘ van de Vlaamse componist Arthur Meulemans uit 1944 (6 oktober 1960) (Meulemans, A.: Muzieknotities, in: Mededelingen van de Koninklijke Vlaamse Academie voor Wetenschappen, Letteren en Schonen Kunsten, Brussel, 1963, p.34-45).

Verder zong hij bij de KVO in dat seizoen de rol van Almaviva in ‘Le Nozze di Figaro’ (16 oktober 1960) en Moruccio in ‘Tiefland’ van D’Albert.

In het seizoen 1961/1962 was hij bij de KVO nog te horen als Marquis de la Force in ‘Dialogues de Carmélites’ van Poulenc.

Antoon Huijsman werd in 1962 aangenomen door Chris Burgers en Paul Pella bij Opera Forum te Enschede (De Stem; 27-1-1962). De familie Huijsman verhuisde vervolgens naar Enschede. Hij maakte zijn debuut bij Opera Forum op 8 oktober 1962 als Luna in ‘Il Trovatore‘ van Verdi.

“Antoon Huijsman daarentegen zong en speelde, ondanks een uitstekende stem, zijn rol van graaf Luna vrijwel zonder uitdrukking” (Nieuwsblad van het Noorden; 16-11-1962)

In dat seizoen zong hij bij Opera Forum verder nog Faninal in ‘Der Rosenkavalier’ van Richard Strauss.

Het seizoen daarna 1963/1964 was hij bij Opera Forum te horen als Rodrigo in ‘Don Carlo’ van Verdi en Michele in ‘Il Tabarro’ van Puccini:

“Antoon Huijsman’s stem heeft minder volume. Zijn creatie van Posa bleef soms wat vlak” (Nieuwsblad van het Noorden; 18-1-1964)

“Twee Puccini’s, één hoofdrolvertolker. Het was een hele opgave voor Antoon Huijsman. Het eerste uur speelde hij in een draak-van-een-tragedie (De Mantel) de verraden minnaar die zijn rivaal wurgt, het andere uur in een geestig blijspel (Gianni Schicchi). De tweede rol ging Huijsman heel wat beter af dan de eerste. Sterker nog: zijn uitbeelding van de getormenteerde beurtschipper Marcel op de Seine in Parijs was tegenover zijn krachtige tegenspelers qua vertolking een kat-enmuis-spelletje, maar zijn Gianni Schicchi was werkelijk een creatie en leek hem op het lijf geschreven. In „De Mantel” was het dikwijls zijn fraaie stem die het tekort aan voordracht en spelkwaliteit enigszins goed maakte, in Gianni Schicchi daarentegen voelde hij zich kennelijk helemaal thuis. Overigens verdient de wijze, waarop hier door regie (Ellen von Frankenberg) en grime gebruikt is gemaakt van het olijke hoofd van Huijsman, extra hulde” (Nieuwsblad van het Noorden; 22-2-1964)

In het seizoen 1964/1965 werkte Huijsman op 5 oktober 1964 bij Forum mee aan de wereldpremière van ‘Bill Clifford’ van Jan Mul, waarin hij de titelrol zong.

Verder zong hij bij Forum in dat seizoen nog de rol van Zurga in ‘Les Pêcheurs de Perles’ van Bizet:

“Antoon Huijsman kon met zijn mooie bas alleen zijn muziekpartij realiseren maar niet de zwaar beproefde figuur van de vissersleider Zurga” (Nieuwsblad van het Noorden; 30-10-1964)

“Anneke van der Graaf en Antoon Huijsman waren ook hier bijzonder op dreef en oogstten een dankbaar applaus” (Friese koerier; 14-1-1965)

“Rest ons nog te vertellen dat de hoofdrolspelers Bert van Delden, Antoon Huijsman en Anneke van der Graaf herhaaldelijk open doekjes kregen” (Nieuwsblad van het Noorden; 30-1-1965)

Tenslotte was hij dat seizoen bij Forum nog te horen in de rol van Van Houten in ‘Im weissen Rössl’ van Benatzky:

“Antoon Huijsman maakte van de fabrikant met de vernederlandste naam Van Houten een opvallend goed rolletje, in do hoogtepunten zeer fraai gezongen” (Nieuwsblad van het Noorden; 22-1-1965)

1965
Anton Huijsman zong in het seizoen 1965/1966 bij Forum de rol van Wolfram in ‘Tannhäuser’:

“Gerard Groot (de Landgraaf) en Antoon Huijsman (Wolfram) maakten iets minder indruk” (Nieuwsblad van het Noorden; 9-10-1965)

“terwijl Antoon Huijsman een uitstekende Wolfram leverde” (Leeuwarder Courant; 2-11-1965)

Verder zong hij bij Forum in dat seizoen nog de titelrol in ‘Nabucco’:

“Antoon Huijsman, die in de titelrol zowel zingend als acterend geheel overtuigde” (Nieuwsblad van het Noorden; 26-2-1966)

Tenslotte was hij in dat seizoen bij Forum nog te horen als Don Alfonso in ‘Così fan tutte’:

“Antoon Huijsman tot een gave vertolking” (Nieuwsblad van het Noorden; 26-11-1966)

Scene uit de derde akte van Die Meistersinger von Nurnberg van Forum_Links staande Antoon Huijsman als Fritz Kothner

Antoon Huijsman (staand) als Fritz Kothner in ‘Die Meistersinger von Nürnberg’

Het seizoen daarna 1966/1967 zong hij bij Forum de rollen van Fritz Kothner in ‘Die Meistersinger von Nürnberg’ van Wagner en Ottokar in ‘Der Freischütz’.

In het seizoen 1967/1968 was hij bij Forum te horen als Don Fernando in ‘Fidelio’ en Germont in ‘La Traviata’:

“Antoon Huijsman, wiens stem vooral in het mezzo-voce grote kwaliteiten heeft, als de vader van Alfredo” (Het Vrije Volk; 21-5-1968)

In het seizoen 1968/1969 werkte hij bij Forum mee als Rangoni in ‘Boris Godoenov’ van Moesorgski:

“Antoon Huijsman maakte van de jezuiet Rangoni een indrukwekkende figuur” (Het Vrije Volk; 11-11-1968)

Antoon Huijsman

Portretfoto Opera Forum van Antoon Huijsman

Verder zong Huijsman bij Forum in dat seizoen nog de rol van Carlo in ‘La Forza del Destino’ van Verdi:

“de Carlos van Antoon Huijsman was somber en dreigend maar met veel vocale glans” (Nieuwsblad van het Noorden; 27-1-1969)

“Antoon Huijsman gaf zeer goed tegenspel” (Leeuwarder courant : hoofdblad van Friesland; 28-2-1969)

Daarnaast was hij bij Forum in dat seizoen nog te horen als Sharpless in ‘Madama Butterfly’ van Puccini:

“fraaie lyrische baritonpartij van Antoon Huijsman” (Nieuwsblad van het Noorden; 4-10-1969)

Tenslotte zong hij bij Forum in dat seizoen nog Baron Zeta in ‘Die lustige Witwe’,

1970
Antoon Huijsman zong in het seizoen 1969/1970 bij Forum opnieuw Sharpless in ‘Madama Butterfly’ en verder Renato in ‘Un Ballo in Maschera’:

“Antoon Huijsman was de tegenspeler Renato; zijn bariton is nogal dik” (De Tijd; 2-1-1970)

Antoon Huijsman De Veerman Curlew River

Antoon Huijsman als De Veerman in ‘Curlew River’

Verder was hij bij Forum in dat seizoen nog te horen als de Veerman in ‘Curlew River’ van Britten.

In het seizoen 1970/1971 was hij bij Forum te horen als Falke in ‘Die Fledermaus’, Schaunard in ‘La Bohème’ en de Stadthauptmann in ‘Der Revisor’ van Werner Egk.

In het seizoen 1971/1972 werkte hij bij Forum mee als Der Sprecher in ‘Die Zauberflöte’ van Mozart.

Het seizoen 1972/1973 was het laatste seizoen voor Antoon Huijsman bij Opera Forum. Hierin zong hij Graaf Homonay in ‘Der Zigeunerbaron’:

“Antoon Huijsman tenslotte liet horen hoe hij zijn prachtige goed op peil houdt” (Nieuwsblad van het Noorden; 17-10-1972)

Verder speelde hij in dat seizoen bij Forum opnieuw de Veerman in ‘Curlew River’:

“vocale ensemble, klonk beheerst en gevuld in deze nogal galmende ruimte en de solospelers (met name Antoon Huijsman) maakten veel van hun niet altijd dankbare taken” (Nieuwsblad van het Noorden; 11-11-1972)

Antoon Huijsman

Antoon Huijsman als Bartolo in ‘Il Barbiere di Siviglia’

Daarnaast was hij in dat seizoen bij Forum nog te horen in ‘Die verkaufte Braut’ van Smetana en als Bartolo in ‘Il Barbiere di Siviglia’ van Rossini.

Antoon Huijsman was in het seizoen 1973/1974 bij Forum nogmaals te horen als Bartolo:

“goed reliëf, zoals ook de Bartolo van Antoon Huijsman” (Leeuwarder Courant; 29-10-1973)

Verder trad hij dat seizoen bij Forum nog op in de rol van Schlemihl in ‘Les Contes d’Hoffmann’ van Offenbach. In de ruim tien jaar bij Forum had Antoon Huijsman in 28 producties opgetreden.

Bidprentje

1990
Antoon Huijsman werd in 1990 opgenomen in het Bruggerbosch verpleeghuis in Enschede vanwege dementie. Daar overleed hij op zaterdag 30 mei 1998 en de crematie vond plaats te Usselo.

Reportage