RECENSIE: Rossini – Il Viaggio a Reims

© DNO
Amsterdam, 20 januari 2015

Concept verhult verhaal in DNO ‘Il Viaggio a Reims’

MUZIKAAL
1. Is men trouw aan de muziek of zijn er veranderingen?
– De Nationale Opera (DNO) brengt de opera ‘Il Viaggio a Reims’ (1825) van Gioacchino Rossini (1792-1868). Rossini componeerde de opera ter gelegenheid van de kroning van Charles X. Het verhaal gaat over een aantal reizigers van verschillende nationaliteiten, dat op weg is naar de kroning in Reims en zich bevindt in een hotel als laatste tussenstation zonder beschikbaar vervoer naar de kroning. De opera wordt zonder coupures gespeeld. *****

2. Zijn de zangers rollendekkend?
– ‘Il Viaggio a Reims’ is een veeleisend werk, dat om maar liefst 17 zangers vraagt. Zowel bij de wereldpremière en als bij de herneming in 1984 in Pesaro werd gezongen door de beste zangers van die tijd. DNO moet het uiteraard met minder doen, maar alle zangers zijn prima geschikt voor hun partijen, ook al is er tussen de sopranen geen groot contrast en liet de zuiverheid bij de première nog wat te wensen over. ***

3. Is de dirigent betrokken bij het podium?
– De Italiaanse dirigent Stefano Montanari houdt goed contact met de zangers en begeleidt zelf op fortepiano. Zijn tempi zijn echter traag en zijn lezing is voor zover te overzien de langste van alle bekende uitvoeringen. ***

4. Vormen de (koor- en) orkestleden onderling en samen een eenheid?
– Het Nederlands Kamerorkest speelt stroperig, het Koor van De Nationale Opera heeft zichtbaar plezier in zijn rol. ****

DRAMATURGISCH
5. Komt de enscenering overeen met het libretto?
– De Venetiaanse regisseur Damiano Michieletto (1975) verlegt de plaats van handeling van het hotel naar een museum in aanbouw en vervolgens slaat de rest van het verhaal van de opera nergens meer op. **

6. Wordt er een verhaal verteld?
– In dit concept probeert Michieletto met geestige vondsten te verbloemen, dat het verhaal van ‘Il Viaggio a Reims’ in een museum niet kan worden verteld. **

7. Hoe is de integratie regie – muziek?
– Michieletto is geen muzikale regisseur. Zo laat hij de gracieuze muziek van de sympathieke Madame Cortese lelijk zingen door een onvriendelijke directrice. En ook het geestige Tirolerduet wordt door Michieletto gewoonweg genegeerd. **

8. Hoe is de esthetiek en functionaliteit van de vormgeving?
– Er zijn prachtige plaatjes. Zo worden de zangers meer dan eens indrukwekkend gepositioneerd om een schilderij te vormen, zoals in ‘De kroning van Charles X’ van de schilder Francois Gérard. ****

ALGEMEEN
9. Is de productie artistiek innovatief?
– Een witte doos (akte 1 en 2) en een levend schilderij als decor (akte 3) zag men al vaker in opera. **

10. Is de productie onderscheidend of spraakmakend?
– Krampachtig vasthouden aan een concept ten koste van een verhaal is niet meer opzienbarend en wordt in opera helaas nog te vaak toegepast door ondergeschikte regisseurs. **

11. Is er Nederlandse betrokkenheid bij de productie (zangers, regisseur, ontwerpers, dirigent)?
– De tenor Jeroen de Vaal als Zefirino en de mezzosopranen Florieke Beelen als Modestina en Maria Fiselier als Delia kunnen zich meten met hun buitenlandse collega’s. ***

12. Hoe is het bezoekersaantal in verhouding tot de zaalcapaciteit?
– De première van ‘Il Viaggio a Reims’ was zo goed als uitverkocht, maar op de dag van de première werden dan ook kaarten voor de helft van de prijs aangeboden en konden medewerkers kaarten voor 15 euro kopen. Na de pauze was het aantal lege plaatsen toegenomen en ook de stoel van Pierre Audi was na de pauze leeg. Blijkbaar hield ook hij de voorstelling na twee akten voor gezien. ****

De Nationale Opera