RECENSIE: Wagner – Die Walküre

MUZIKAAL

1. Is men trouw aan de muziek of zijn er veranderingen?
– De Nederlandse Opera (DNO) herneemt de productie uit 1998 van ‘Die Walküre’ (1870, München) van Richard Wagner (1813 – 1883). Deze oude enscenering wordt ter gelegenheid van de 200ste geboortedag van Wagner opnieuw teruggebracht en integraal opgevoerd. 
****

2. Zijn de zangers rollendekkend?
– De zangers maken de voorstelling verdraaglijk. Christopher Ventris is één van de beste Siegmunds van dit moment en steelt de show in de eerste akte. Catherine Naglestad heeft mooi tonen, maar doet het verlangen naar de Sieglinde van Eva-Maria Westbroek niet wegnemen. De Duitse bas Günther Groissböck viel in november 2012 bij DNO in ‘Das Rheingold’ in als Fasolt en zingt nu Hunding. Hij heeft niet echt een zwarte bas, maar weet de rol wel goed neer te zetten. Thomas Johannes Mayer was in ‘Das Rheingold’ als de jonge god Wotan niet in zijn element, maar als de menselijkere versie van Wotan in ‘Die Walküre’ duidelijk beter op zijn plek. In “Wotans Abschied” intoneerde hij in de fortepassage alle noten een semitoon te hoog. Catherine Foster heeft een goede hoogte en zingt Brünnhilde volgens de mode met een slank middenregister. Daardoor kreeg de “Todesverkündigung” een pijnlijk  Mozart-gehalte. Doris Soffel klonk bij ‘Das Rheingold’ nog ongeïnspireerd, maar is hier een Fricka om geen ruzie mee te krijgen. 
***

3. Is de dirigent betrokken bij het podium?
– Dirigent Hartmut Haenchen is al bijna 25 jaar Pierre Audi’s betrouwbare “partner-in-crime” in het Duitse muziektheater van DNO. Hij weet wat er zich op het toneel afspeelt en heeft goed contact met de zangers. Zijn langzame tempi en vertragingen zijn echter nogal slepend, waardoor hij de partituur nooit echt goed weet om te zetten in een organisch geheel. Het is jammer, dat voor de derde keer Haenchen deze 
‘Die Walküre’ dirigeert. DNO had fantasie en durf kunnen tonen met een frisse dirigent. ***

4. Vormen de (koor- en) orkestleden onderling en samen een eenheid?
– Er is geen koor in ‘Die Walküre’. Het Nederlands Philharmonisch Orkest speelt onder zijn oude chefdirigent Hartmut Haenchen (1985 – 2002) geconcentreerd, verzorgd, maar ook voortdurend gedempt. 
***

DRAMATURGISCH

5. Wordt er een verhaal verteld?
– Verder dan mooie beelden en het verplaatsen van de zangers komt regisseur Pierre Audi in deze ‘Die Walküre’ niet en er is weinig interactie tussen de personages. Let niet teveel op de onaantrekkelijke pakjes van de Walküres en het domme gehol in de laatste akte. 
***

6. Komt de enscenering overeen met het libretto?
– Er wordt gedaan wat er in het libretto staat, niet meer, niet minder. 
***

7. Hoe is de integratie regie – muziek?
– Audi is niet een regisseur van de muziek, slechts van het libretto. 
**

8. Hoe is de esthetiek en functionaliteit van de vormgeving?
– Het akoestisch deplorabele decor is voor alle akten hetzelfde. Het is mooi, maar alleen als je er recht voor zit. De stellages, het vuur en de futuristische kostuums zijn inwisselbaar voor elke, willekeurige Audi-enscenering. Het licht en de schijnwerpers in de zaal zijn storend. 
***

ALGEMEEN

9. Is de productie onderscheidend of spraakmakend?
– Men wordt door deze enscenering niet verrast, intellectueel uitgedaagd of gedwongen na te denken. 
**

10. Is de productie artistiek innovatief?
– DNO brengt in het Wagner-jaar geen nieuwe Ring-productie. Deze oude enscenering van ‘Die Walküre’ was in 1998 wellicht “esthetisch”, maar doet nu ouderwets aan en na dit jaar kan deze Ring-productie eindelijk bij Brünnhilde op de brandstapel. Overigens is de 25-jarige relatie van Pierre Audi met DNO al net zo ongezond, als de relatie van Siegmund en Sieglinde. 
**

11. Zijn er Nederlanders betrokken bij de productie (zangers, regisseur, ontwerpers, dirigent)?
– DNO heeft vier Nederlandse zangers kunnen bezetten in ‘Die Walküre’. In de laatste akte zijn Martina Prins (Ortlinde), Wilke te Brummelstroete (Siegrune), Helena Rasker (Grimgerde) en Cécile van de Sant (Rossweisse) als Walkürettes te bewonderen. De Nederlandse Bayreuth zangers Frank van Aken en Eva-Maria Westbroek worden gemist. 
***

12. Hoe is het bezoekersaantal in verhouding tot de zaalcapaciteit?
– De première van ‘Die Walküre’ was op 25 kaarten na uitverkocht (98%). Voor de voorstellingen op 1, 5 en 6 mei 2013 zijn nog genoeg kaarten in bijna alle categorieën verkrijgbaar. Het toont trouwens van weinig historisch besef om in Nederland op bevrijdingsdag Wagner te programmeren. 
****

De Nationale Opera, Home